Volk – Terry Pratchett

0
298

Omslag Volk

Misschien was Terry Pratchett aan vakantie toe toen hij Volk schreef. Een blauwe zee, parelwitte stranden en boomklimmende octopussen – er zijn vervelendere plekken om over te schrijven. Ook inhoudelijk is Volk een uitstapje voor Pratchett: het boek is bedoeld voor young adults en het is geen onderdeel van de Schijfwereld-reeks. Er zijn intussen al veertig Schijfwereld-boeken uit, dus het is begrijpelijk dat de beste man eens een keer iets anders wilde schrijven. Maar is het voor de lezer ook een fijne vakantie?

Een vloedgolf in het paradijs
Bijna is Mau een man. Hij is helemaal alleen naar het Jongenseiland gegaan, heeft daar een maand geleefd en zelf een kano gemaakt. Zijn stamgenoten zullen trots op hem zijn: hij laat zijn jongensziel achter op het Jongenseiland, en zal tijdens het grote feest bij zijn terugkomst zijn mannenziel krijgen. Maar net als Mau wil vertrekken, is er iets helemaal mis. Het water danst alsof het regent, alle vogels vliegen op en in de verte rolt de donder – alleen stopt dat geluid niet. Er komt een gigantische vloedgolf aan…

Ermintrude is een meisje van stand, dat hoor je al aan haar naam. Het is de negentiende eeuw en ze bevindt zich aan boord van de Sweet Judy, op weg naar haar vader die zich ver in het zuiden bevindt. Haar vreselijke grootmoeder was het daar niet mee eens, maar Ermintrude bevindt zich in ieder geval in goed gezelschap: de stichtelijke kapitein Roberts zingt van vroeg tot laat psalmen en vloeken mag aan boord alleen in een ton water in het ruim. Maar Roberts’ goede verhouding tot God mag niet baten: de Sweet Judy belandt in vreselijk weer, en zeilt op de top van een gigantische golf recht het regenwoud in…

Tussen wal en schip
Volk heeft wel iets weg van Robinson Crusoe en de film The Blue Lagoon, want natuurlijk zijn Mau en Ermintrude in eerste instantie de enige overlevenden op het tropische eiland. Mau is kapot van verdriet door de dood van zijn hele volk; Ermintrude heeft als welopgevoede jongedame die nooit een klap uitvoerde geen idee hoe ze moet overleven. En als de twee elkaar ontmoeten en elkaars taal niet spreken, levert dat uiteraard de nodige misverstanden op. Mau begrijpt weinig van het ‘broekmannenmeisje’ en Ermintrude (ze noemt zichzelf Dafne op het eiland) begrijpt weinig van de gebronsde wilde.

Volk schippert een beetje heen en weer tussen filosofische diepgang, en simpelweg een spannend en vermakelijk verhaal.

Die misverstanden worden ook al op de achterflap genoemd, maar wie een hilarisch verhaal in de gebruikelijke Pratchett-stijl verwacht komt bedrogen uit. Humor is wel aanwezig, maar zit eerder in de details en in de achtergrond van het verhaal dan in de hoofdrol: Volk is dus ook wat dat betreft anders dan Pratchetts Schijfwereld-boeken. Veel sterker gaat het verhaal over volwassen worden en voor jezelf zorgen, omgaan met verlies en hoop, en de spanningen tussen religie en wetenschap.

Mau verliest zijn geloof in de goden, want waarom zouden die hem sparen en de rest van zijn volk laten verdrinken? Welke zin heeft het nog om verder te leven? Dafne heeft het moeilijk met haar opvoeding (alles wat jongedames ‘horen’ te doen is erg lastig op het eiland), een tragische gebeurtenis uit haar verleden en de vraag of haar vader haar wel komt redden. Intussen moeten ze allebei zien te overleven, maar hoe zat het eigenlijk met de kannibalistische ‘Overvallers’ die het eiland soms bezoeken?

Volk schippert een beetje heen en weer tussen filosofische diepgang, en simpelweg een spannend en vermakelijk verhaal. Maar juist die afwisseling zorgt dat beide elementen niet helemaal tot hun recht komen. Filosofische gedachten vertragen de plot soms een beetje, terwijl de personages op andere momenten best iets dieper mogen nadenken.

Tel daar de wat stereotiepe kantjes bij op, en het verhaal overtuigt net niet genoeg. Pratchett schrijft prettig en de boomklimmende octopussen bijvoorbeeld zijn een prachtige vondst, maar een verhaal over ‘nobele wilden’ en wat westerlingen daarvan kunnen leren is niets nieuws onder de zon.

Conclusie
In Volk schrijft Terry Pratchett nu eens niet over de Schijfwereld, maar over een fictieve Stille Zuidzee in de negentiende eeuw. Hij geeft daarmee zijn eigen draai aan Robinson Crusoe: de ‘wilde’ Mau en de ‘beschaafde’ Ermintrude moeten samen op een eiland zien te overleven. Hoewel spannend en leuk om te lezen, heeft het verhaal daardoor al snel wat stereotiepe trekjes. Ook probeert Pratchett er zware en filosofische thema’s in te verwerken, wat niet altijd even goed combineert met een luchtig avonturenverhaal. Volk leest in het algemeen vlot weg, maar het is niet in Pratchetts gebruikelijke stijl.

[product_page sku=”9789022560549″]

Volk Boek omslag Volk
Terry Pratchett
9789022560549
Boekerij

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here