Sommige boeken hebben een interessant uitgangspunt, maar weten dat idee niet helemaal uit te werken. Vicious van V.E. Schwab is gelukkig een boek dat juist laat zien hoe sterk een goed concept kan worden wanneer het op de juiste manier wordt uitgewerkt. Het verhaal draait om Victor Vale en Eli Cardale, twee briljante studenten die tijdens hun studie ontdekken dat mensen onder bepaalde omstandigheden bijzondere, bijna bovenmenselijke krachten kunnen ontwikkelen. Wat begint als een experiment uit nieuwsgierigheid, groeit uit tot iets wat de levens van beide mannen volledig op zijn kop zet.
Tien jaar later staan Victor en Eli tegenover elkaar. Beiden zijn veranderd en hebben hun eigen ideeën ontwikkeld over wat het betekent om bijzonder te zijn. Terwijl hun wegen opnieuw samenkomen, wordt langzaam duidelijk wat er in de jaren daarvoor is gebeurd en waarom hun relatie uiteindelijk zo is ontspoord.
Geen standaard verhaal over superkrachten
Vicious is lastig in één hokje te stoppen. Het is een combinatie van fantasy, sciencefiction, thriller en eigenlijk ook een soort duistere superheldenvertelling. Toch voelt het nergens als een standaardverhaal over mensen met speciale krachten. Juist dat maakt het boek zo interessant.
Het uitgangspunt van mensen die door een bepaalde gebeurtenis bijzondere vermogens krijgen, is natuurlijk niet volledig nieuw. Schwab weet er echter een heel eigen draai aan te geven. De personages zijn geen klassieke helden die hun krachten gebruiken om de wereld te redden. Integendeel, de grens tussen goed en kwaad wordt voortdurend opgezocht en verschoven. Je vraagt je als lezer regelmatig af wie je nu eigenlijk moet zien als de ‘goede’ en wie als de ‘slechte’.
Daarbij is het vooral sterk dat de verschillende krachten niet zomaar lukraak aan personages zijn gegeven. Iedere kracht heeft zijn eigen eigenschappen en past op een bepaalde manier bij het personage dat hem bezit. Dat zorgt ervoor dat de personages met speciale krachten echt van elkaar verschillen en niet voelen als variaties op hetzelfde concept. Je merkt dat hier goed over is nagedacht.
Een verhaal dat heen en weer springt in de tijd
Een van de sterkste onderdelen van Vicious vind ik zonder twijfel de manier waarop het verhaal wordt verteld. Schwab slingert je als lezer voortdurend heen en weer door de tijd. Je gaat van gebeurtenissen die slechts een paar dagen geleden hebben plaatsgevonden naar gebeurtenissen van vijf of zelfs tien jaar eerder. Op papier klinkt dat misschien als een manier waarop een verhaal onnodig ingewikkeld kan worden, maar hier werkt het juist ontzettend goed.
Sterker nog, het verhaal begint eigenlijk pas echt tien jaar voordat de gebeurtenissen uit het heden plaatsvinden. Vanaf daar krijg je steeds kleine stukjes informatie over Victor en Eli. Je leert beetje bij beetje wat er tussen hen is gebeurd, waarom ze zijn geworden zoals ze zijn en hoe hun relatie zich heeft ontwikkeld.
Naarmate het einde van het boek dichterbij komt, komen de verschillende tijdlijnen steeds dichter bij elkaar. De gebeurtenissen van tien jaar geleden, van een paar dagen geleden beginnen steeds meer samen te vallen, waarbij je op het allerlaatste moment pas in het heden terecht komt. Dat is ontzettend sterk gedaan.
Wat ik vooral goed vind, is dat het nooit voelt alsof Schwab de tijdsprongen gebruikt om het verhaal kunstmatig ingewikkeld te maken. Je raakt als lezer eigenlijk nooit echt de draad kwijt. Iedere sprong heeft een functie en geeft je nieuwe informatie. Tegelijkertijd krijg je nooit alles in één keer voorgeschoteld. Je leert steeds een klein beetje meer over Victor en Eli, waardoor je beeld van beide personages voortdurend verandert.
Victor en Eli
Daarmee komen we misschien wel bij het sterkste onderdeel van het boek, de ontwikkeling van Victor en Eli. Beide personages zijn ontzettend interessant, juist omdat ze niet simpelweg goed of slecht zijn. In het begin krijg je bepaalde ideeën over hen, maar naarmate het verhaal vordert, ontdek je steeds meer over hun motieven en keuzes. Daardoor veranderen ook je gevoelens tegenover de personages.
Vooral de manier waarop hun relatie zich ontwikkelt, is heel goed gedaan. Je begrijpt waarom ze in eerste instantie vrienden zijn, waarom ze elkaar aanvullen en waarom hun onderzoek hen steeds verder brengt. Vervolgens zie je langzaam hoe er barsten in hun relatie ontstaan.
Die ontwikkeling voelt bovendien heel natuurlijk. Er is niet één moment waarop alles plotseling verandert omdat het verhaal dat nodig heeft. In plaats daarvan worden de verschillen tussen Victor en Eli steeds duidelijker. Hun ideeën over macht, moraliteit en wat iemand tot een held of een schurk maakt, beginnen steeds verder uit elkaar te lopen. Dat maakt hun uiteindelijke confrontatie des te interessanter.
De special edition
Ik las de special edition van Vicious, en ook die uitgave mag zeker genoemd worden. Het boek ziet er namelijk prachtig uit. De sprayed edges zijn erg mooi en ook de afbeelding aan het begin van het boek is een leuke toevoeging. Het geeft de uitgave echt iets extra’s en maakt het een boek dat je ook graag fysiek in je kast wilt hebben staan.
Wel had er wat mij betreft nog iets meer mee gedaan mogen worden. De afbeelding achterin het boek is namelijk hetzelfde als de afbeelding voorin. Dat voelt een beetje als een gemiste kans. Ook had ik het leuk gevonden als er wat meer illustraties door het boek heen hadden gestaan.
Een detail dat ik dan weer ontzettend tof vind, zijn de verschillende ellipsen die in de hoofdstukken voorkomen. Deze zijn vormgegeven met een klassiek superheldenmasker. In het begin valt dat eigenlijk nauwelijks op. Je registreert het misschien wel, maar denkt er verder niet echt over na. Naarmate je verder in het verhaal komt, begint de betekenis ervan steeds duidelijker te worden en ga je de subtiele verwijzing naar het superheldenthema steeds meer waarderen.
Schrijfstijl
Ook de schrijfstijl van Schwab verdient wat mij betreft een compliment. De stijl is scherp en direct, maar tegelijkertijd weet ze voldoende sfeer en spanning op te bouwen. Het boek leest daardoor ontzettend lekker. Er zijn genoeg momenten waarop je denkt, ik lees nog even een hoofdstuk. Om vervolgens een stuk verder te zijn dan je eigenlijk van plan was. Dat komt niet alleen door de gebeurtenissen zelf, maar ook door de manier waarop informatie wordt achtergehouden en vervolgens op het juiste moment wordt onthuld.
Conclusie
Vicious is uiteindelijk gewoon een ontzettend goed boek. Ik heb er erg van genoten, ondanks dat ik normaal gesproken meer een lezer ben van epische fantasy. Het boek heeft misschien niet de enorme werelden, tientallen personages en uitgebreide lore die je in epische fantasy tegenkomt, maar Schwab laat zien dat je ook met een relatief compact verhaal enorm veel kunt bereiken.
Vooral de unieke opzet, de tijdsprongen en de ontwikkeling van Victor en Eli maken dit boek voor mij bijzonder. De manier waarop het verhaal langzaam van het verleden naar het heden toewerkt, is misschien wel het beste onderdeel van het hele boek. Alles valt steeds meer op zijn plek, zonder dat het geforceerd voelt.
Daarbij zijn de personages met hun speciale krachten goed uitgewerkt en voelt niets willekeurig aan. De krachten hebben betekenis en passen bij de personages, terwijl de ontwikkeling van Victor en Eli geloofwaardig en natuurlijk blijft. Tel daar de scherpe schrijfstijl, het hoge leestempo en de mooie special edition bij op en je hebt een boek dat je als lezer echt weet mee te slepen.
