Vandaag verscheen Sterrenvlucht, het eerste deel van de Skyward serie van Brandon Sanderson dat bij uitgeverij Iceberg Books uit gaat komen. Het bijzondere was dat dit het allereerste boek was dat van de drukker kwam voor deze nieuw opgerichte uitgeverij, dat een eigen tak is van videospellenuitgever Iceberg Interactive. Oprichter Erik Schreuder zag met lede ogen aan dat het aantal vertaalde sciencefictionboeken terugliep en besloot daar wat aan te doen. Een mooi moment om eens wat vragen te stellen.

Erik, je bent eigenaar van Iceberg Interactive, een uitgeverij van videospellen. Nu begeef je je met Iceberg Books ook op het vlak van de boeken. Heeft het proces van boeken uitgeven veel raakvlakken met dat van het uitgeven van videospellen?

Ja. Het lijkt er zeker op. Maar dan meer op de videogame industrie van ruim tien jaar geleden. In videogames is een fysiek product echt sterk op zijn retour, alles is nu bijna digitaal, op enkele triple-A games op consoles na, zie je niet veel doosjes meer in de winkel liggen. Dat was 10 tot 15 jaar geleden nog heel anders. Verder is uitgeven toch uitgeven, dus er zijn veel raakvlakken qua verkrijgen van rechten, distributie opzetten, en dergelijke. Het grote verschil met mijn games bedrijf is wel dat het wereldwijd is, dus daar heb ik aardig wat personeel voor. Want solo een kleine boekenuitgeverij in Nederland opzetten is eigenlijk gekkenwerk. Gelukkig helpt mijn vrouw me met het redigeren en corrigeren van de vertalingen, want dat blijkt een flinke klus.

Zijn er ook vergelijkingen te trekken tussen de verschuiving van digitale verkoop/uitgave van videospellen en eenzelfde verplaatsing van digitale verkoop (webwinkels) en uitgave (e-books) in boeken, en is dat iets waar jullie met de opgedane ervaringen extra aandacht aan besteden?

Je ziet dat in corona tijd de digitale verkopen (van fysieke producten) verder in de lift zitten. Dat keert niet zo snel weer om, denk ik. Met betrekking tot de digitale versies van boeken (e-books), daar ben ik minder over te spreken. Als het niet beter geregeld gaat worden met bescherming (zoals bij videospellen met keycodes), dan ga ik daar niet aan beginnen. Het is nu allemaal veel te eenvoudig om e-books te kopiëren en door te geven. Daarvoor zijn de investeringen in onze boeken te groot (rechten/vertaalkosten). Het piracy probleem is in de games industrie zo goed als getackeld, nu de boeken nog.

Daarnaast is het met boeken zo dat je het fysieke artikel veel meer gebruikt dan de DVD-rom die je vroeger in je pc of console stopte. Ik denk dat veel mensen zweren bij het vasthouden van het boek zelf. Ik wel in ieder geval. Tot slot zie ik dan wel iets in audioboeken. Dat is namelijk afgeschermd. Als ze bij Storytel nou eens hun email beantwoorden…

Ook jullie manier van uitgeven is iets wat nog niet veel gebeurt: enkele series worden gewoon in één keer uitgegeven! Wat is jullie gedachte achter deze aanpak?

Ik weet uit de game-industrie dat vervolgen minder goed verkopen dan het eerste deel, zeker als er te veel tijd tussen zit. En ik heb cijfers gezien die aantonen dat dat in de boeken business ook zo is. Ik denk dat als een hele serie tegelijk beschikbaar is, je minder afhakers zult hebben. Het moet overigens ook maar net haalbaar zijn om ze allemaal tegelijk uit te geven. Ik heb dat ook wel enigszins onderschat. We gaan het zien!

Je hebt je met je uitgeverij gericht op sciencefictionboeken. Een genre dat in veel media steeds groter wordt (ik denk bijvoorbeeld aan de vele scifi tv-series), maar in de boekenmarkt nog steeds vrij klein is. Zagen jullie hier een mogelijkheid?

Het is meer zo dat ik zelf van sciencefiction houd. Het is geen gat in de markt of zo. Ik vond gewoon dat er niet genoeg sciencefiction boeken meer verschenen in het Nederlands en besloot om daar verandering in te brengen. Het is meer een passieproject dan dat het een hele commerciële insteek heeft. Maar wie weet. Sciencefiction wordt nu al een stuk breder gedragen dan toen ik jonger was. Nu dat brede publiek nog aan het lezen krijgen! Ik denk dat er voldoende lezers zijn, het is aan ons om ze te verenigen en ze te laten weten waar ze moeten zijn voor Nederlandstalige sciencefiction. Ik juich het trouwens nog steeds toe dat andere Nederlandse uitgeverijen ook sciencefiction uitgeven. Die boeken koop ik meteen.

Corona gooide roet in het eten van de initiële plannen, maar nu zitten de eerste boeken er toch aan te komen. Gisteren kwam dus Sterrenvlucht van Brandon Sanderson uit. Wat is jullie gevoel bij het daadwerkelijk uitkomen van jullie eerste fysieke boek?

Klopt ja. Corona betekende een flinke vertraging. Het allereerste boek, dat is ongelofelijk spannend natuurlijk. De eerste keer dat je iets voor elkaar krijgt is sowieso een kroon op je werk. Dat voelt goed, want anderhalf jaar geleden wist ik nog helemaal niets van deze business. Ik kan niet wachten om het boek vast te houden en eraan te ruiken, eerlijk gezegd. We voelen ons ook wel bevoorrecht om met een bekende auteur als Sanderson te mogen starten. Het is ook gewoon een heel cool boek. De karakters Spensa en M-bot zullen snel een begrip zijn!

Over de boeken gesproken, hoe komen jullie zelf tot de keuze voor de auteurs/series om te vertalen?

In mijn game-bedrijf zeggen we altijd dat we uitgeven wat we zelf leuk vinden om te spelen, en dat gaat hier ook op. Verder kijk ik natuurlijk naar de klantenrecensies op Amazon.com (liefst veel recensies en minimaal 4 uit 5 sterren), wat een goede indicatie is van de kwaliteit. Er is echt veel beschikbaar. Ik krijg ook boeken aangeboden via agentschappen en heb al wat buitenlandse relaties ontwikkeld. Vaak ook direct met de auteur!

En ja, als het een boek is van een bestsellerauteur, dan is dat ook een vette pré natuurlijk. In die zin zit er ook een commerciële gedachte achter keuzes. Ik weet dat dit nu (nog) niet het best verkopende genre is en wil vooral geen verlies maken, en kwaliteit helpt om dat te bereiken. We hopen ook met een gerichte aanpak de sciencefiction community beter te bereiken dan de breed georiënteerde uitgeverijen, die sciencefiction als een additioneel genre zien. Alles draait in games om communities en ik zie voor me dat dat met boeken ook moet kunnen. Daar is jullie website een voorbeeld van. SF-ers unite!

Over welke boeken, die jullie de komende tijd gaan uitgeven, ben je zelf het meest enthousiast om voor te stellen aan het Nederlandse publiek?

Sterrenvlucht is sciencefiction met een vleugje young adult/coming of age. Dit trekt ook erg veel vrouwelijke fans aan, merk ik op onze social media kanalen. Dus daar ben ik heel benieuwd naar, of dat goed gaat vallen. En men kent Sanderson in het algemeen ook al van zijn fantasyseries. Dus ik denk dat dit meteen een topper zou kunnen worden.

Als je wat meer van ‘harde scifi’ houdt dan is de Lange Winter-trilogie van A.G. Riddle die in juni uitkomt ook zeer aan te bevelen. Zit knap in elkaar. Tot nu toe ben ik eigenlijk heel blij met onze keuzes, oprecht leuke boeken om te lezen, stuk voor stuk.

Zijn er ooit plannen om ook Nederlands talent op te zoeken?

Sterker nog, we staan op het punt een contract af te sluiten met een Nederlandse auteur. Die heeft echt iets fraais gemaakt. Maar dat hou ik nog even onder de pet totdat we gereed zijn om dit aan te kondigen.

Davey is de fantasywereld ingetrokken door grootheden als Terry Brooks, Raymond E. Feist en Robert Jordan. In de loop van de jaren verslond hij vele fantasyboeken, maar de epische fantasy blijft toch altijd een bijzondere plek in zijn hart hebben.

5 REACTIES

  1. Altijd goed om te zien dat er nieuwe Nederlandse uitgeverijen zich op onze genres gaan richten! En Sanderson is zeker een mooie naam, ben erg benieuwd. Ook naar welke Nederlandse sciencefictionschrijver ze hebben weten te strikken..

  2. Leuk om nog eens werk van van Sanderson te kunnen lezen. Begrijp ik het goed dat de uitgever zelf die boeken vertaalt?

    • Nee, ze hebben een vertaalbureau in de arm genomen. Maar wel het nakijken van de vertalingen voor de finale versie.

  3. Het derde boek van Sanderson in de Skyward-serie is klaar. Blijft nog titel, cover en releasedatum (vermoedelijk november 2021 volgens zijn blog). Het vierde deel is gepland in 2023.
    Geen onbekend fenomeen voor veel fantasy-lezers met onvolledige series in hun boekenkast: mogen we deze twee delen ook nog verwachten of is het afwachten van de verkoopcijfers van de eerste twee delen?

    • In het interview op Thrillzone werd gezegd: “Na deze eerste 10 boeken maken wij de balans op. Lijden we hier flink verlies op dan stoppen we. Het ligt dus aan de fans uiteindelijk.” (zie: http://www.thrillzone.nl/interview-met-erik-schreuder).

      Het is dus nog niet zeker op de resterende delen van Sanderson vertaald worden. Je neemt in Nederland een groot risico vanwege de beperkte groep lezers binnen dit genre. Even kort gezegd: binnen die groep moet je in ieder geval al 10 x 25.000 = 250.000 euro zien terug te krijgen voor de vertaalkosten. Bovendien verkleinen ze de afzetmarkt door geen e-books uit te geven (waardoor ik afhaak). Ze houden wel de deur een klein beetje open voor aanvullende audioboeken, maar daar zullen dan eerst kosten voor gemaakt moeten worden die ook weer terug moeten vloeien. Ik gun ze alle voorspoed van de wereld, maar de toekomst is nog onzeker.

      Je hebt na die 10 boeken in ieder geval wel twee complete trilogieën van Riddle en Taylor plus twee mooie stand-alone boeken van Scott.

Geef een reactie