Contrast tussen oud en nieuw tijdens Historisch Zoetermeer

0
26

Waar fantasy-georiënteerde festivals zich doorgaans afspelen op bosrijke, afgelegen plekken, was de setting van de zesde editie van Historisch Zoetermeer tijdens het weekend van 1 & 2 oktober een stuk stedelijker. Op een parkeerplaats en parkje temidden van flatgebouwen en het in de afgelopen halve eeuw verrezen stadscentrum, konden bezoekers twee dagen lang op bezoek in de middeleeuwen. Fantasywereld ging op zaterdag, misschien wel de laatste echt mooie dag van de nazomer, die stralend begon maar in regen en kou zou eindigen. Een even groot contrast als dat tussen het oude en het nieuwe tijdens Historisch Zoetermeer.

Het strijdtoneel van de dag wordt ’s middags letterlijk en figuurlijk direct neergezet met een paardenshow van de Knights of Camelot. Drie mannelijke en drie vrouwelijke ruiters vormen twee teams, die in een speciaal voor de gelegenheid vervaardigde zandarena de strijd met elkaar aangaan. Als opdrachten moeten ze onder meer op plastic dieren jagen en ringsteken, uiteraard allemaal te paard.

Het is een show met de nodige humor, die aan elkaar wordt gepraat door een maarschalk, de middeleeuwse variant van een scheidsrechter. “Heer Pierre de Tiron heeft de laatste tijd wat moeite om zijn lans omhoog te krijgen”, merkt de maarschalk op als de betreffende ridder zojuist in een sukkeldrafje vier plastic konijnen omver heeft getikt.

Het publiek op de tribune gaat volop in op de uitnodiging onderdeel te worden van de show, bijvoorbeeld door boegeroep te laten horen als er vals wordt gespeeld, wat dan ook aan alle kanten gebeurd. Met name door ‘Heer Marcus van Delft’, de onvermijdelijke zwarte ruiter, die iedere fout van het damesteam aangrijpt om een bulderend hoongelach te laten horen.

Middeleeuws struinen op doedelzakmuziek

Nadat er als bonus nog een aantal pompoenen zijn gesneuveld aan de hand van een bijl, zwaard en knots, is het tijd om af te gaan op de doedelzakmuziek die even verderop van een eilandje in het groen klinkt. Hier op de Dobbe speelt het eigenlijke festival zich grotendeels af. In een grote kring met horecapunt in het midden, staan tientallen stands in middeleeuwse en fantasierijke sferen opgesteld. De opzwepende muziek – die net als de decoratie door middel van hooibalen, witte canvastenten en vuurkorven sterk helpt in het neerzetten van het historische sfeertje – is afkomstig van Sassenachs Bagpipes & Drums. In het schemerduister treden ze later op de dag nog een keer op, dan op spectaculaire wijze geflankeerd door vuurspuwers.

Dit jaar is de historische markt enorm uitgebreid ten opzichte van voorgaande edities. Professionele marktkraamhouders uit het fantasygenre hebben hun weg naar Zoetermeer gevonden en dat betekent dat er uitgebreid gesnuffeld kan worden tussen droomvangers, maskers, maliënkolders, zwaarden, juwelen en gethematiseerde etenswaren.

Interactieve geschiedenislessen

Bezoekers kunnen zelf ook meedoen. Er is een modeshow waarbij jonkvrouwen, steampunkpiraten en dwergen elkaar afwisselen, aspirant-Robin Hoods kunnen zich laten zien op de boogschietbaan en zijn er verschillende scholen neergestreken die een gratis oefenles geven in het zwaardvechten. Bij een smederij met ouderwetse blaasgalg krijgt een politieagent een helm en zwaard aangemeten. Twee werelden met 500 jaar ertussen, in één beeld gevangen.

In het meest bosrijke gedeelte van het eilandje – waarachter overigens wel nog steeds de flatgebouwen zichtbaar zijn – is een heus middeleeuws kampement opgeslagen. Hier wordt niet veel verkocht, maar valt op hoe standhouders vooral graag iets willen overdragen van hoe het leven er lang geleden aan toeging. Kinderen gaan met een zwaard op de foto en krijgen daar steevast een geschiedenisles bij. Maar ook volwassenen knopen gesprekjes aan met de ‘bewoners’ van het kampement, die allen in passende kleding zijn uitgedost. Leren gaat hier bijna vanzelf. Zo kom ik erachter dat de gewone man pas in de 16e eeuw aan zwaardvechten mocht gaan doen. Naast een rechtopstaand harnas hoor ik de standhouder vertellen hoe mensen in de middeleeuwen al zo’n 1.75 meter lang waren. “Daarna zijn we weer kleiner geworden door het slechte eten.”

Samenwerking met gemeente

De aanwezigheid van wapens lijkt voor wat nervositeit te zorgen wanneer een gemeente-inspecteur bij de boogschietbaan – waar kinderen en ook opvallend veel volwassenen ballonnen moeten proberen te raken – zich afvraagt of dit niet in strijd is met de afgegeven vergunning. Een gesprek tussen de politie-agent van eerder (nu zonder harnas) met handhaving en de organisatie leidt alsnog tot groen licht. Festivalproducent Sven Ruggenberg legt uit dat de samenwerking met de lokale autoriteiten juist goed is. “Een evenement met zwaarden, boogschieten, paarden en vuur is een stuk simpeler te regelen op het platteland dan hier midden in de stad. De standhouders passen heel goed op, maar politie en handhaving zijn bang dat een bezoeker een wapen pakt en er iets mee gaat doen dat niet de bedoeling is. Dus daar wordt heel erg op gelet.”

Mensen in Zoetermeer – wat toch een beetje het Almere van Zuid-Holland is – iets leren over de historie van de omgeving, is een belangrijke reden geweest om het festival op te starten, legt Ruggenberg uit. “We zitten hier letterlijk tussen de nieuwe stad en het oude dorp dat uit het jaar 1500 stamt in. Die tegenstelling is juist heel leuk. Als je de geschiedenis van een plek vertelt, komt die tot leven.”

Natte afsluiter

Ruggenberg schat dat het festival dit jaar voor het eerst over de 10.000 bezoekers heen zal gaan, al gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat het festivalterrein akelig leeg is geworden als het om acht uur ’s avonds tijd is voor de afsluitende toneelvoorstelling ‘Vuurmeester van de Wildernis’. Dat heeft vermoedelijk veel te maken met enkele heftige plensbuien aan het begin van de avond, maar wellicht toch ook met het feit dat het winkelpubliek rond deze tijd sowieso dit gedeelte van de stad al heeft verlaten.

Misschien is een iets compactere planning van de programma-onderdelen een idee voor volgend jaar, want het is zonde dat veel mensen de vermakelijke toneelvoorstelling met zang, dans en lichteffecten missen die als uitsmijter is bedoeld. Dat neemt niet weg dat Historisch Zoetermeer een vermakelijke en laagdrempelige gelegenheid biedt om een interactief stapje terug in de tijd te zetten, en tegelijkertijd kennis te maken met de wereld van fantasy-gerichte evenementen. Je moet alleen wel zelf even die flatgebouwen wegdenken.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here