Wit als sneeuw, rood als bloed – Tanith Lee

0
83

Omslag Wit als sneeuw, rood als bloed

Cyrion en andere magistrale verhalen, geschreven door Tanith Lee, is een van Adinda’s absolute lievelingsboeken: niet alleen door het geweldige personage Cyrion, maar vooral ook vanwege de verschillende hervertellingen van sprookjes in deze bundel. Lee is er namelijk heel goed in om ‘onschuldige’ vertellingen zoals Rapunzel te verdraaien tot bijzonder duistere, macabere verhalen. De sprookjesweek op FantasyWereld is dan ook een goed moment om een andere hervertelling van haar hand uit de kast te trekken: het boek Wit als sneeuw, rood als bloed. Met een eigenlijk nogal luguber sprookje zoals Sneeuwwitje zou ‘de kroonprinses van de fantasy’ tenslotte wel raad moeten weten…?

Verdwaasde vrouwen in een hard tijdperk
Al op de eerste pagina’s laat Lee de Disney-versie van Sneeuwwitje ver achter zich. Het sprookje begint namelijk met de belevenissen van de jonge prinses Arpazia, die als oorlogsbuit door de toekomstige koning Draco uit haar kasteel wordt meegevoerd. Arpazia weet zich in haar lot te schikken door zich in zichzelf terug te trekken, als in een soort trance, waaruit ze pas ontwaakt als het kind dat Draco tijdens een verkrachting bij haar verwekte wordt geboren.

Arpazia ontpopt zich als een koude, ongeïnteresseerde moeder die uit onvrede over haar lot niet meer weet waar ze het moet zoeken. De bedienden in het paleis en ook koning Draco schuwen Arpazia en haar stille driftbuien, maar de ‘heidenen’ van het woud betrekken haar bij hun nachtelijke rituelen. Intussen groeit de dochter, Coira, al even ongeliefd en eenzaam op als haar moeder. Maar hun ongewenste relatie bereikt een piek wanneer ook Coira naar het woud wordt geroepen…

Doordacht, maar afstandelijk
Wit als sneeuw, rood als bloed speelt zich af in een enigszins middeleeuwse, mediterraanse setting. Het zijn roerige tijden. Enerzijds worden er kerken gebouwd en zijn er priesters die erop nazien dat ‘de Christus’ en ‘de maagd Marusa’ worden vereerd, maar anderzijds zijn er de volksverhalen en de heidense rituelen in het woud, geïnspireerd op de oud-Griekse mythologie. De onrust van deze tijd wordt ook in de relatie tussen moeder en dochter weerspiegeld: beiden leiden hun eigen leven, maar ze raken ook steeds in conflict met elkaar, alsof ze niet tegelijkertijd kunnen bestaan.

Het is dan ook niet vreemd dat de beide vrouwen een op zijn zachtst gezegd verward leven leiden. Ze zijn gevormd door hun onverschillige omgeving, waardoor ze de nodige psychologische problemen met zich meedragen. Lee heeft dit griezelig geloofwaardig weergegeven: niet alleen de gedachten van Coira zijn begrijpelijk, de ‘Sneeuwwitje’ van dit verhaal, maar ook die van haar kille, mooie moeder en de uiteraard eveneens ten tonele gevoerde zeven dwergen.

De setting en personages zijn dus goed doordacht en worden in Lee’s bekende, bijna poëtische en beeldende stijl omschreven; het soms archaïsche taalgebruik vult het geheel goed aan. Qua actie is het verhaal wat ingetogen, hoewel dat op zichzelf niet zo erg is. Maar tegelijkertijd mist het boek de sprankeling die ik in eerder werk van Lee wel ontdekte. De oorzaak hiervan is lastig te bepalen: het lijkt bijna alsof de afstandelijke, geestelijk ‘wazige’ Arpazia en Coira ervoor zorgen dat ook de lezer op afstand van het verhaal wordt gehouden. En dat is jammer, want op zich is de hele hervertelling net zo ruig, macaber en dramatisch als we van Lee mogen verwachten.

Conclusie
Wit als sneeuw, rood als bloed is een duistere hervertelling van Sneeuwwitje, waarin alle welbekende elementen terugkeren: van giftige appel tot een geesteszieke prins. Tegelijkertijd is er een analogie met de oud-Griekse mythe over de roof van Persephone, wat tot een interessante verstrengeling van sprookje en mythe leidt. Het verhaal is dan ook kunstig geschreven en zorgvuldig opgebouwd, maar mist helaas de overtuiging van Lee’s eerdere werk. Voor lezers die voor het eerst iets van Tanith Lee willen lezen is Wit als sneeuw, rood als bloed dus minder geschikt, maar liefhebbers van haar werk (of van Sneeuwwitje zelf) mogen dit boek niet overslaan.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here