Spooksteden van Siang Lu is een zeer geslaagde roman die de lezer uitdaagt

In spooksteden vervlecht Siang Lu fabel en werkelijkheid tot een duizelingwekkend geheel. De jonge Xiang Lu werkt als vertaler voor het Chinees consulaat in Sydney, Australië. Wanneer ze erachter komen dat hij helemaal geen Chinees spreekt en volledig afhankelijk is van Google Translate wordt hij ontslagen. Zijn verhaal gaat viraal en zo wordt Xiang #BadChinese. Hij trekt hiermee de aandacht van de regisseur Baby Bao, die bekend staat om zijn absurde filmtechnieken. Hij biedt Xiang een baan aan in de spookstad Port Man Tou, die door hem in gebruik is genomen als filmset en waar De Regisseur de scepter zwaait.

Parallel

Dit verhaal loopt op een wonderbaarlijke manier parallel met het verhaal van een keizer die, nadat zijn vader stierf door een kippenbotje, alle kippen ter dood veroordeelde, een zuigeling aanstelde als Voorproever voor de Keizer, zijn vermeende tegenstanders opsloot in een helse gevangenis en die uiteindelijk een duizendtal dubbelgangers liet opdraven om zijn eigen vege lijf te redden.

De verhalen wisselen elkaar ieder hoofdstuk af en naarmate het verhaal vordert, worden de parallellen tussen beide werelden steeds duidelijker. Er ontstaat een labyrint van verhalen waar de fabel een spiegelbeeld vormt van wat er in het heden met Xiang gebeurt. De scènes binnen de hoofdstukken worden van elkaar gescheiden door een identiek boekbinderszegel, maar die in het heden heeft zwarte tekens op wit en die in het verleden is gespiegeld, wit op zwart. En met de keuzes voor de namen van de hoofdpersonen trekt Siang Lu dit zelfs nog verder door. Xiang Lu wordt net zo uitgesproken als de naam van de auteur zelf – maar zoals deze benadrukt, ze zijn geen familie – en Baby Bao’s tolk Yuan draagt dezelfde naam als de partner van de auteur zelf.

Het verhaal vormt een doolhof waar je in kunt blijven verdwalen en laat op scherpe maar humoristische toon de absurditeit van absolute macht zien. Het is mythologie, satire, dystopie, magisch realisme en meer en tegelijkertijd is het dat allemaal niet. Het laat zich niet in één enkel genre vangen. Het wordt in de flaptekst omschreven als een vlijmscherpe roman die een aanklacht vormt tegen hedendaagse autocratieën. Met deze premisse had het verhaal makkelijk een stekelige en cynische roman kunnen worden, maar dat is het niet. Het laat op een gelaagde en speelse manier zien wat de gevolgen van totalitaire macht kunnen zijn, terwijl het tegelijkertijd de zoektocht van Xiang naar zijn identiteit weergeeft. Met humor en absurdisme legt het die gevolgen stukje bij beetje bloot, zonder dat de kritiek echt venijnig wordt.

De setting van het hedendaagse verhaal, het unheimische Port Man Tou, is briljant, een door de overheid uit de grond gestampte megastad, waar niemand woont, alleen acteurs. Een krankzinnige regisseur die er de scepter zwaait. Een stad waar niets echt is maar alles vastgelegd wordt. De spookstad is geloofwaardig vormgegeven. Er zijn verschillende Kantons, de stad draait volledig als stad, alle details staan op de juiste plek. Toch weet het verhaal dat onbehaaglijke gevoel van constant in de gaten gehouden worden niet helemaal over te brengen en dat ligt vooral aan de karakterontwikkeling.

De ontwikkeling van de personages laat namelijk wat te wensen over en verdwijnt door de complexiteit van het verhaal enigszins naar de achtergrond. Hoewel we het hedendaagse verhaal vanuit het perspectief van Xiang volgen, krijgen we maar weinig mee van zijn binnenwereld en dat maakt hem een beetje vlak. Datzelfde geldt voor Yuan, de tolk van Baby Bao, met wie Xiang vriendschap sluit en later een relatie krijgt. Deze romantische verhaallijn voelt een beetje mat aan en ik vraag me af of het verhaal dit nodig had.

Conclusie

Desondanks is Spooksteden een zeer geslaagde, complexe en intelligente roman, speels en uitdagend, kritisch maar niet cynisch. Een aanrader voor de lezer die van complexe structuren en experimentele stijlen houdt. Siang Lu heeft met Spooksteden zeker geen eenvoudig boek afgeleverd, maar wel een boek dat de moeite van het lezen waard is, of je nu bekend bent met Chinese mythologie of niet. Het is een boek om te herlezen en waar je in kunt blijven verdwalen.

• Koop bij BOL.com