Snuif – Terry Pratchett

0
21

Omslag Snuif

Terry Pratchett wordt niet alleen als een groot schrijver gezien binnen het fantasygenre, maar is ook nog eens een veelschrijver. DeSchijfwereld-reeks telt intussen al 33 delen (plus zes andere boeken die zich in dezelfde wereld afspelen), waarvan Snuif de meest recente is. Zoveel succes klinkt natuurlijk intrigerend. Is boek 33 een goed moment om in te stappen als Schijfwereld-newbie?

Douwe Flinx: geen man voor vakanties
Commandeur Douwe Flinx ziet het niet zitten om zijn geliefde, stinkende grootstad Ankh-Meurbork te verlaten, maar wordt desondanks met vrouw en kind op vakantie naar het platteland gestuurd. Gelukkig heeft hij ter plekke een groot landgoed in zijn bezit en ziet de zesjarige Douwe Junior kans zich dankzij alle plattelandsdieren te ontpoppen tot een ware poepspecialist. De keutel van een schaap is immers heel wat anders dan een koeienvla. Douwe senior ondergaat het gelaten, want verder is er toch niets te beleven op het platteland – toch?

Eigenlijk is Douwe Flinx als politieman op vakantie helemaal niet bevoegd, maar als zijn speurdersinstinct zich roert laat hij zich daar uiteraard niet door tegenhouden. Een complot begint zich te ontvouwen, waar zowel Douwe als de kobolden de dupe van lijken te worden. En zijn kobolden eigenlijk wel een volk, of is het ongedierte, zoals de meeste mensen menen?

Een warrig, wild avontuur 
Voor een beginner in de Schijfwereld-reeks komt Snuif een tikje traag op gang. De overdaad aan namen, volkeren en details zijn in eerste instantie een beetje overweldigend en het wordt nog ingewikkelder door de soms meervoudige titels van personages. Bovendien wordt ook regelmatig van gezichtspunt gewisseld, waardoor de lezer de ene keer met Douwe Flinx meekijkt, maar de andere keer bijvoorbeeld met zijn meerdere, Heer Ottopedi, of een collega, zoals Kaptein Biet. Tel daar nog wat turbulente actie en soms wat onnodige uitweidingen bij op en het resultaat is een wild, warrig avontuur met enige opstarttijd.

Toch is Snuif niet alleen een optelsom van actie en dialogen tussen een veelvoud aan personages. Pratchett snijdt wel degelijk wat diepere thema’s aan, waarbij de status van de kobolden in dit boek sterk aan de slavernij en het racisme in onze eigen geschiedenis doen denken. En erger nog: de kobolden lijken zich bij hun positie neer te leggen en nemen dit mee in hun zelfbeeld.

Deze diepgang komt ook terug in Pratchetts personages. Douwe Flinx houdt van de grote stad en is ‘klabak in hart en nieren’, waardoor hij er slecht mee om kan gaan dat hij op zijn landgoed ineens de grootgrondbezitter met status moet uithangen. Hoe moet hij die rol vervullen als hij zich helemaal niet beter voelt dan zijn bedienden? Weliswaar worden sommige karaktertrekjes hier en daar overdreven (het ontzag voor Vrouwe Sibil, Douwes echtgenote, ligt er bijvoorbeeld wel erg dik bovenop), maar dat draagt eerder bij aan een humoristische ondertoon dan dat het de geloofwaardigheid aantast. En zelfs de kinderlijk enthousiaste Douwe Junior wordt neergezet als een levensechte zesjarige.

Pratchetts schrijfstijl is een kwestie apart en vereist enige gewenning. Enerzijds vertelt Pratchett zijn verhaal vrij direct, met humor, grappige verwijzingen, uitroeptekens en zelfs door in een enkel geval met de grootte van de letters te spelen. Een royaal gebruik van voetnoten houdt het verhaal echter een beetje op, de zinnen zijn soms bijzonder lang en de grappige vergelijkingen kunnen na een tijdje wat gaan vermoeien. Bijzonder is bovendien dat elk nieuw hoofdstuk niet op een nieuwe pagina start: alleen wat gekke symbooltjes geven aan dat passage daaronder bij een volgend hoofdstuk hoort. De ene keer is dat het silhouet van vier neuspeuterende mannetjes, de andere keer is het een drol met een mes of het zijn twee tonnen. De betekenis hiervan ontgaat me helaas volledig – misschien is het een verwijzing naar Pratchetts eerdere boeken?

Conclusie
Snuif lijkt een typisch Schijfwereld-boek te zijn. Het verhaal van Douwe Flinx laat zich lezen als één groot, wild avontuur, met tal van omringende personages, verwijzingen en details, maar ook overtuigende karaktertrekjes en diepgang. De humor en de gelaagdheid (zowel wat de onderliggende thema’s als de verwijzingen betreft) maken het boek de moeite waard, maar zonder voorkennis van Schijfwereld is er lastig in te komen en blijven de talloze details verwarren. Bovendien moet je als lezer wel tegen viezigheid kunnen, want kleine Douwes poepobsessie en de kobolden die onder andere snot opsparen, zijn niet altijd even smakelijk. Samengevat een leuk verhaal in een complexe wereld, maar eerder iets voor de ervaren Pratchett-lezer.




Schijfwereld 39: Snuif

Terry Pratchett | Boekerij | 2011
Originele titel: Discworld 39: Snuff

Commandeur Douwe Flinx viert met vrouw, kind en tegenzin vakantie op zijn landgoed. Saai hoor, maar al gauw dienen zich moord en doodslag aan. Buiten de stad is politieman Flinx niet bevoegd, maar dat was nooit een bezwaar. Zijn stiekeme gespeur brengt meer aan het licht dan één (stukje van een) lijk. Voor het gewin uit smokkel van tabak en erger wordt zomaar een heel volk te gronde gericht… Volk? Die lui met die walgelijke gewoonte om je snot, nagelknipsels en oorsmeer op te sparen? Al is dat wel in die artistieke, zelfgemaakteungjoe potten. En waar komt die prachtige, aangrijpende muziek dan vandaan?

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here