Runen in fantasy 2

0
50

In mijn vorige artikel over runen schreef ik over wat runen waren en in welke vormen ze voorkomen. Deze keer wil ik wat dieper ingaan op hoe we die runen tegenwoordig nog tegen kunnen komen. Dat is voornamelijk binnen fantasyfilms en –series. In het vorige artikel heb ik bijvoorbeeld Drakologie en Monstrologie genoemd, maar dat is nog maar het topje van de ijsberg! In dit deel zal ik dieper ingaan op Once Upon A Time en Frozen.

Voordat we de diepte induiken is het misschien leuk om ook een paar andere korte voorbeelden te geven. Er zijn natuurlijk altijd boeken waarin het logisch dat er runen worden gebruikt. Zo zien we ze terug in Vuurvolk van Joanne Harris: een boek waarin de Noorse mythologie een centrale rol speelt. Op de voorkant van Aardzee van Ursula K. Le Guin staat boven en onder “ardze triloie”. Ik denk dat de uitgeverij het hier leuk vond om de runen op de voorkant te zetten, maar ook dat ze niet van de lezers verwachtten dat ze runen begrijpen, want anders hadden ze misschien toch geprobeerd om er gewoon “Aardzee trilogie” van te maken. Toch is het een leuke toevoeging!

Verder spelen runen ook een belangrijke rol in Kronieken van de Onderwereld van Cassandra Clare, hoewel die tekens helemaal niet op de oude runen van de Vikingen lijken. Toch hebben die runen magische krachten, en dat is ook wat er destijds werd geloofd. Daarnaast kan ik ook verklappen dat de runen in de film How to train your dragon helemaal niets betekenen. Het lijkt erop alsof iemand met zijn hoofd op zijn toetsenbord heeft geramd! Het ziet ernaar uit dat ze dit in de serie Dragons hebben aangepast, want daar zijn de teksten goed te vertalen.

Once Upon A Time
De serie waar, naar mijn weten, de runen nog het meest in naar voren komen, is Once Upon A Time. Zodra Anna en Else in seizoen 4 voorkomen, beginnen de runen ook een belangrijke rol te spelen. Ik kan hier natuurlijk talloze voorbeelden geven, maar ik ga voor de volgende brief:

adrianstone

De tekst die we kunnen zien luidt als volgt:

(…) search will
continue to the ends
of the earth
One thing I know for sure
The name of the savior is Emma
The savior shall be my sister
The family (…)
Complete

Als we de rest opzoeken, wordt duidelijk wat de hele tekst moet zijn. Ik heb de brief vertaald naar het Nederlands:

 Mijn zoektocht zal me naar de uiteinden van de wereld leiden
Eén ding weet ik zeker
De naam van de redder is Emma
De redder zal mijn zus zijn
De familie moet compleet zijn

Wat opvalt is dat hier een variatie op het Cirth schrift van Tolkien is gebruikt (en uit mijn research blijkt ook dat een afstammeling van Tolkien hier en daar wat heeft geholpen in de serie), maar ook dat het schrift hier dus wordt gebruikt voor een Engelse tekst. Anna en Elsa komen uit een verhaal dat oorspronkelijk is geschreven door Hans Christian Andersen, een Deense schrijver. Het enige wat we daar dus van terugzien zijn de tekens, terwijl in er in de Disneyfilm iets anders wordt gedaan.

Frozen
Dat Disney anders is omgesprongen met runenteksten is het duidelijkst te zien aan de voorkant van dit boek:

adrianstone

Als ik deze tekst volgens het Cirth-alfabet zou vertalen, zou er “Run(?)z Fiul(?)uni(?)zn” staan. De vraagtekens verwijzen naar de tekens die niet in die variant van het Cirth voorkomen. Ook als we die gaten negeren, is het al snel duidelijk dat deze woorden niet Engels zijn. Na wat extra onderzoek bleek dat deze tekens een variatie op het Jongere Futhark zijn en dat de woorden uit het Oudnoors komen. Voor een verdere analyse van dit boek kun je hier kijken.

We zien dus dat binnen hetzelfde verhaal verschillende schriften en talen gebruikt kunnen worden, afhankelijk van het doelpubliek. Disney steekt meer moeite in de runenteksten. Misschien is dat omdat ze trouwer aan het originele verhaal willen blijven, maar misschien willen de makers van Once Upon A Time juist dat de kijker de puzzels zelf ook op kan lossen. Ik vind het in ieder geval erg interessant!

Zijn jouw die runen ook opgevallen tijdens het kijken?

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here