Klassiek sciencefiction epos Tschai van Jack Vance is nog steeds relevant 

Afgelopen november bracht de Nederlandse uitgeverij Iceberg Books een prachtige nieuwe, herziene uitgave van Tschai uit. Dit is een meesterwerk van één van de grootmeesters van sciencefiction, Jack Vance. In samenwerking met Spatterlight (zij beheren de literaire erfenis van Jack Vance) brengt Iceberg Books de uitgave naar een nieuw hoogtepunt door het te brengen als een hardcover omnibus met UV coating, leeslint en nieuwe omslagillustratie.

Dit is daarmee meteen mijn favoriete hedendaagse sciencefiction omslag geworden, gewoonweg prachtig om te zien. De luxe uitvoering overtuigt dus in zijn fysieke verschijning alleen al, maar doet de inhoud dat ook (nog steeds)?

Het verhaal in het kort

Deze omnibus bestaat uit vier boeken: Een stad vol Tschai (uit 1967), Onder de Wankh (uit 1968), De Dirdir (uit 1969) en De Pnume (uit 1970). De algehele verhaallijn draait om de aardse astronaut Adam Reith die met zijn ruimteschip op de oude planeet Tschai crasht. Deze wereld is gevuld met verschillende rassen genaamd de Chash, de Dirdir, de Wankh met elk hun eigen menselijke volgelingen. Deze rassen waren ooit in oorlog met elkaar om de overheersing van de planeet, maar hebben nu een broos evenwicht op verschillende continenten. Ondertussen heb je ook nog de oorspronkelijke bewoners van de planeet, genaamd de Pnume. Zij leven onder de grond en zijn mysterieus.

Elk boek behandeld Reith’s avonturen met één van deze rassen terwijl hij ze het desbetreffende ras probeert te helpen, zelf probeert te overleven én een weg terug naar de aarde probeert de vinden. Reith moet al zijn intelligentie en sluwheid aanwenden om er wat van de maken op deze vreemde, oude planeet. 

Groots, meeslepend en nog steeds relevant

Jack Vance staat bekend om zijn beeldende schrijfstijl. Als auteur kan hij de lezer echt laten voelen, proeven, ruiken en horen wat hij beschrijft. Dat is in Tschai niet anders. Vance bouwt voorzichtig een planeet beeldend op. Hij beschrijft nauwgezet de flora en fauna, de culturen, verschillende rassen en hun uiterlijk, hun normen en waardes, de manen en de zon, de kledij van de bewoners, voertuigen, eten, talen en noem het maar op. Alles wordt uit de kast gehaald en geeft de planeet Tschai echt sfeer en zijn echtheid. En alles voelt logisch aan.

Maar nog belangrijker is misschien wel dat Jack Vance in Tschai, eind jaren 60, thema’s aanboort over macht, oorlog, uitbuiting, slavernij, liefde en vriendschap. Thema’s die vandaag de dag juist weer extra relevant zijn geworden. De verhalen zijn meeslepend en testen je eigen normen en waarden, waardoor je ook aan het denken wordt gezet van verwondering. Dit maakt Tschai juist tot een tijdloze klassieker. 

Het enige dat ik mis is de uitvouwbare wereldkaart die in mijn oude hardcover zit, maar je kan niet alles hebben en eerlijk gezegd snap ik wel waarom Iceberg Books deze heeft weggelaten. Er zit overigens gewoon een geprinte kaart van de planeet voorin het boek die weliswaar niet zo mooi is als de oude maar zijn werk wel doet.

Conclusie

Tschai is onderdeel van de grote sciencefiction epos werken als Hyperion, Dune en Foundation. Met recht kan Jack Vance tot het rijtje grootmeesters geschaard worden. En dat we dan nu zo’n prachtige luxe hardcover editie hebben gekregen om dit tijdloze epos te vieren is voor mij alleen maar winst. Ik hoop dat dit boek zijn weg vind naar vele nieuwe lezers die het oppakken en zich verwonderen over de prachtige omslag en zich laten betoveren door de inhoud. De verhalen die het bevat zijn beeldend, kleurrijk en meeslepend en verdienen het om gelezen te worden.

• Koop bij BOL.com