Mensheid in gevaar in Het Duizend Eilanden Experiment van Frank van Dongen

Het Duizend Eilanden Experiment is het eerste deel in de Ontdekking van de Mens serie van Frank van Dongen. Een bijna elfhonderd pagina’s tellend sciencefictionepos waar auteur Frank van Dongen ruim vijf jaar aan schreef, in drie delen uitgegeven door Iceberg Books. Het is een verhaal over het uiteenvallen van de samenleving op het moment van eerste contact met een buitenaardse beschaving. De mens is ontdekt, en nu moeten ze alles op alles zetten om uitroeiing van hun soort te voorkomen.

Het verhaal

We starten in het jaar 2045. Een waterstofbom gaat af in Boston en legt alle elektriciteitsnetwerken plat. Als een etmaal later alles weer is opgestart vinden mensen op de stoep van het SoNet instituut een vreemde kubus. Uit onderzoek blijkt dat het Embryo’s bevat en SoNet besluit om deze te gaan opkweken en zo de eerste perfecte, hoogbegaafde mensen te maken.

We gaan door naar 2058, Londen. Hier komt onze hoofdrol speler in beeld, Jack Newman, een tienjarige jongen die opgroeit in een woongroep voor ex-drugsverslaafde en daar totaal niet in past. Zijn medebewoners en ouders zijn allemaal verslaafd aan SoNet, een virtuele wereld waarin alles mogelijk is. De mensheid is verslaafd geraakt aan dit netwerk en spendeert zijn dagen in de virtuele wereld, waarin je alles kan zijn wat je wilt. Jack houdt er van en wilt liever in de echte wereld rondhangen, plekken ontdekken en spelen met echte vrienden. Alleen het spel Alpha War kan zijn interesse wekken. Dit is een online game waarin een selecte groep mensen het opneemt tegen een buitenaardse invasie, waarin eigenlijk altijd de buitenaardse entiteit wint en de mensheid uitroeit. Jack bestudeert dit spel grondig om een plan te formuleren waarmee Alpha War gewonnen kan worden.

Er blijkt echter meer achter te zitten en we volgen Jack als hij mag komen studeren aan één van de laatste twee Universiteiten die niet online zijn. Wat volgt is een studie die Jack tot een briljante wetenschapper ontwikkeld en waarin hij werk verzet die de mensheid gaat redden van een buitenaardse invasie. Ook leren we over de mysterieuze broer van Jack, Redmond, die een eigen rol in het verhaal speelt.

Aardig wat science in de fiction

Het Duizend Eilanden Experiment is soms een zwaar boek. Dat wil zeggen, het leest af en toe wat langzaam omdat het vol staat met natuurkundige en biologische termen. Dat is niet zo gek, want Frank van Dongen is evolutiebioloog. Daardoor krijgen we ontzettend veel mee van Jacks overpeinzingen en zijn kritische blik op bijna alles, welke ook gepaard gaat met termen en begrippen die je aandacht vereisen. Hoewel ik het begrijp en het nodig is voor het verhaal is dit wel iets om rekening mee te houden. Het neemt echter niet het plezier weg, dit boek blijft boeien tot de laatste bladzijde.

Frank van Dongen schept een gitzwarte toekomst voor de mensheid waarin we als samenleving verslaafd zijn aan het metaverse, hierin genaamd SoNet (recentelijk in het nieuws omdat Facebook hiermee speelt). De wereld is overbevolkt (hoe kan het ook anders) en al het werk is grotendeels overgenomen door robots, machines en algoritmen. Het enige wat de mens nog heeft te doen is vermaak in de virtuele wereld. En de arrogante expansiedrang bestaat helaas nog steeds. Ook heeft hij een wereld geschreven met veerborgen mysteries, zoals mislukte Marsmissies. Toen dat eenmaal werd benoemd in het boek werd ik reuze nieuwsgierig en kon ik niet wachten tot er vertelt werd wat dit allemaal inhield. En op het einde heb ik nog steeds niet antwoord op al mijn vragen (wat betekent dat ik snel moet doorlezen in deel 2: De Machineplaag), maar toch een heel tevreden gevoel.

Conclusie

Het Duizend Eilanden Experiment is een fantastische start van de Ontdekking van de Mens-serie. Niet alleen heeft me veel leesplezier bezorgd, ik ben ook bepaalde wetenschappelijke processen beter gaan snappen. Het personage Jack is makkelijk om je bij in te leven, juist omdat hij als puber zo herkenbaar is. Dit tegen een achtergrond van een gitzwarte toekomst waarin Jack de enige lijkt te zijn die zich om de samenleving bekommert, maakt het tot een geweldig boek. Onze toekomst die Frank heeft neergezet zit vol mysterieuze en complexe vragen die absoluut beantwoord dienen te worden, iets waardoor je gewoon verder moet lezen.

• Koop bij BOL.com