Als je het hebt over verkeer naar je website krijgen of mensen bereiken via site, nieuwsbrief, social media en dergelijke begint het altijd bij dezelfde vraag: wie wil je eigenlijk bereiken? Niet zomaar mensen, maar de juiste mensen. Auteurs vertellen me vaak dat marketing opdringerig voelt, alsof je iemand iets door de strot duwt. Dat hoeft helemaal niet. Goede marketing draait juist om het tegenovergestelde: de juiste lezer op het juiste moment kennis laten maken met een verhaal waar hij of zij plezier aan gaat beleven.
Je doelgroep leren kennen
Toen ik net begon, heb ik mezelf simpelweg afgevraagd hoe een lezer eruitziet die houdt van wat ik schrijf. Iemand die zit te wachten op piraten, dystopische sci-fi of klassieke fantasy met draken en dwergen. Ik kwam uit bij iets dat wel heel dicht bij mezelf lag: millennial, nerd, liefhebber van avontuur en fantasy.
Met dat beeld ben ik me gaan oriënteren. Ik sloot me aan bij een paar Facebookgroepen voor fantasy, mengde me in discussies en keek wat er gebeurde. Een soort marktonderzoek zonder spreadsheets. Gewoon aanwezig zijn, zien wat mensen lezen, waar ze het over hebben en welke evenementen langskomen. Dat gaf me veel meer gevoel bij mijn doelgroep dan welke theoretische oefening dan ook.
Zichtbaar zijn waar het werkt (en waar jij je prettig voelt)
Daarna komt de vraag: waar vind je deze mensen? En minstens zo belangrijk: op welke kanalen voel jij je thuis? Er is voor elke social wel iets te zeggen, maar er is geen universele oplossing. Ik kijk naar drie dingen:
- welke kanalen snap ik en vind ik leuk?
- waar zit mijn doelgroep ongeveer?
- hoe comfortabel voel ik me met social media?
Voor mij vielen Instagram en TikTok af. LinkedIn en Facebook bleken een betere match. LinkedIn omdat ik daar al een netwerk heb, Facebook omdat lezers van mijn genres daar actief bleken te zijn.
Niet elke bezoeker wil je per se hebben
In het begin postte ik veel over boekmarketing en schrijven. Dat vond ik zelf interessant, dus natuurlijk deel je dat. Uiteindelijk moet je ergens beginnen en dit was wat voor mij het eenvoudigste was. Op mijn website blogde ik er ook over. Het werkte uitstekend voor SEO: veel verkeer, goede ranking, groei in bezoekers.
Alleen: wie zoekt er op “tips voor schrijvers”? Schrijvers. Niet lezers.
Mijn best scorende blog ooit is “hoeveel woorden heeft een hoofdstuk?”. Geweldig voor het verkeer, maar totaal nutteloos voor het verkopen van boeken. Het leerde me één belangrijke les: als je verkeerde content maakt, trek je de verkeerde mensen aan. Pas toen ik meer ging delen over mijn werelden, verhalen en boeken, begon ik lezers aan te spreken in plaats van collega-auteurs.
Waarom mijn website het hart van alles is
Vrij snel wist ik dat ik een eigen website nodig had. Social kan morgen verdwijnen, algoritmes kunnen omslaan of een account kan zonder waarschuwing verdwijnen. Een website is van mij. Ik bepaal wat er staat, hoe het eruitziet en hoe het groeit.
Maar het belangrijkste was iets anders. Als lezers je boeken via een uitgever of Bol.com kopen, zie je hun namen nooit. Je hebt geen manier om ze te bereiken zodra er een nieuw boek uitkomt. Dat maakt het lastig om een lezerspubliek op te bouwen.
Daarom heb ik een eigen webshop gemaakt. Nu weet ik wél wie mijn lezers zijn en kan ik contact met ze houden.
De webshop als katalysator
Sinds de webshop online staat, is er iets interessants gebeurd: bijna alle fysieke exemplaren van mijn nieuwste boeken worden nu via mijn eigen site verkocht. Dat komt doordat ik voor hetzelfde geld veel meer waarde bied: bijvoorbeeld de limited edition van Stormhart met foil, sprayed edges, gesigneerde exemplaren. Lezers krijgen simpelweg meer.
Maar het belangrijkste effect zat ergens anders: bij het afrekenen vinkt ongeveer de helft van de klanten aan dat ze zich willen inschrijven voor mijn nieuwsbrief. Dat was een echte eye-opener. Een verkoop is niet meer alleen een verkoop, maar ook een nieuwe lezer met wie ik een langdurige relatie kan opbouwen.
De nieuwsbrief: mijn belangrijkste kanaal
Van alle marketingkanalen is mijn nieuwsbrief veruit het belangrijkste. Dat is de plek waar ik in contact blijf met mijn lezers. Daar bouw je vertrouwen en relatie op. Social media is vluchtig (en niet van mij); een nieuwsbrief, en misschien belangrijker: mijn mailinglist, is dat niet.
In ruil voor hun inschrijving krijgen lezers de eerste vijf hoofdstukken van mijn nieuwste boek gratis. Dat is laagdrempelig, eerlijk en effectief. Niet iedereen koopt meteen een boek van een auteur die ze niet kennen. Door ze alvast iets te laten lezen, verlaag je de drempel.
Ik stuur ongeveer elke twee maanden een nieuwsbrief. Dat ritme werkt goed: ik heb genoeg te vertellen zonder te spammen en houd voldoende tijd over om te schrijven.
Omnichannel werkt echt
In marketing heet dit de customer journey: aanwezig zijn op meerdere momenten in de beslisreis van een lezer. Breed en informerend bovenin, concreter zodra mensen interesse tonen, en persoonlijk zodra ze kopen.
In de praktijk ziet dat er zo uit:
- bovenin de funnel: posts op Facebook of LinkedIn over mijn verhalen, werelden en personages
- middenin de funnel: blogs en worldbuildingpagina’s voor mensen die nieuwsgierig zijn
- onderin de funnel: mijn webshop en de mogelijkheid om gesigneerde of limited editions te kopen
- na aankoop: de nieuwsbrief, zodat lezers op de hoogte blijven en mogelijk terugkomen
Daarnaast combineer ik alles met meerdere contactpunten:
- op beurzen staat een grote QR-code voor de nieuwsbrief
- in elk pakketje gaat een persoonlijk kaartje mee
- in mijn boeken staat achterin een verwijzing naar mijn website
- social media verwijst naar mijn gratis hoofdstukken
Het doel is niet om te pushen, maar om het makkelijk te maken om door te stromen naar de volgende stap.
Voor mij als beginnende auteur is met name dat eerste deel belangrijk: naamsbekendheid. Als mensen mij niet kennen, komen ze nooit op het punt dat ze een boek van me gaan kopen. Dat betekend niet dat je de rest kan verwaarlozen: de mensen die je boeken kopen moet je koesteren en waar voor hun geld geven. Als je het dan helemaal goed doet kunnen ze een review of rating achterlaten en dat is dan weer heel waardevol om te gebruiken voor mensen die mijn boeken overwegen.
Recensies als social proof
Een vaak onderschat onderdeel is social proof: bewijs dat anderen je boek leuk vonden. Recensies op FantasyWereld, Hebban, Bol.com, Facebookgroepen of Goodreads zorgen ervoor dat mensen eerder de stap zetten naar aankoop.
Ik merk dat lezers die via recensies binnenkomen vaak veel warmer zijn. Ze weten al wat ze kunnen verwachten en landen daardoor sneller in mijn nieuwsbrief of webshop. Recensies zijn dus niet alleen fijn voor je ego, maar helpen echt in de beslisreis van nieuwe lezers. Ga maar na: hoe vaak lees jij even de recensies voor je iets koopt? Precies.
Social media: wat wel en wat niet werkt
Op social media heb ik vooral geleerd dat niet elke soort content hetzelfde publiek aantrekt. In het begin deelde ik veel over schrijven zelf en over marketing. Dat vond ik leuk om te maken, maar het leverde vooral reacties op van andere schrijvers. Voor het bouwen van een lezerspubliek had ik daar weinig aan. Ook theoretische posts deden weinig. Ze waren inhoudelijk prima, maar ze trokken simpelweg niet de mensen aan die mijn boeken zouden lezen.
Toen ik mijn focus verlegde naar lezers, ging het beter. Een weggeefactie in een Facebookgroep zorgde ineens voor een enorme hoeveelheid aandacht en leidde de dag erna, na een post dat de limited edition voor iedereen te koop was, tot vijftien verkochte exemplaren. Posts waarin ik kleine stukjes wereldbouw deel worden regelmatig gedeeld en zorgen voor nieuwe aanwas op mijn website en nieuwsbrief. En wanneer ik een glimp geef van mijn schrijfproces, een scène die net op papier staat of een coverdetail dat bijna af is, komt er veel meer betrokkenheid. Dat zijn de momenten waarop social media wél werkt: wanneer je deelt over je verhalen, je werelden en de dingen waar lezers nieuwsgierig van worden.
Beurzen: offline aandacht, online effect
Beurzen zijn voor mij meer dan een plek om boeken te verkopen. Het is een uitstekende manier om te zien hoe andere auteurs het aanpakken en om je eigen aannames te toetsen. Ik twijfelde bijvoorbeeld lang over een limited edition met sprayed edges. Tot ik op een beurs stond en de auteur naast me zag. Haar speciale uitgave trok continu bekijks. Mensen bleven staan, pakten het boek op en bladerden erin. Niet omdat ze hem kenden, maar omdat de editie simpelweg opviel. Dat was voor mij het moment waarop ik wist: deze route moet ik ook op.
Daarnaast zijn beurzen een van de beste manieren om je lezers echt te ontmoeten. Je ziet wie er blijft hangen, welke doelgroep naar je tafel trekt en welke titels meteen vragen oproepen. Het is ook dé plek om te testen wat werkt in je pitch. Spreekt een verwijzing naar Pirates of the Caribbean aan, of juist niet? Wat gebeurt er als je de nadruk legt op het avontuur, of juist op de wereldbouw?
In één dag kun je tientallen varianten uitproberen en direct zien wat aanslaat. Dat soort inzichten krijg je nergens sneller dan op een beurs. En het is, eerlijk gezegd, ook gewoon leuk om mensen enthousiast te zien worden over iets dat je zelf hebt gemaakt.
Mijn belangrijkste inzichten
De grootste fout die ik maakte was dat ik te lang content maakte voor het verkeerde publiek. Ik trok vooral schrijvers aan, terwijl ik lezers nodig had.
De belangrijkste ontdekking was hoe goed de koppeling tussen webshop en nieuwsbrief werkt. Dat maakte mijn marketing ineens veel logischer en effectiever. Ik bouw niet alleen bereik op, maar ook een relatie met mijn lezers.
Tot slot
Marketing hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het begint bij weten wie je wilt bereiken, zichtbaar zijn op plekken waar zij zich bevinden en zorgen dat je ze makkelijk meeneemt naar de volgende stap.
Voor mij werkt een combinatie van website, nieuwsbrief, social media, beurzen en een eigen webshop. Niet alles perfect, maar wel consistent en gericht op de lange termijn. Zo bereik ik steeds meer lezers die echt passen bij de verhalen die ik vertel.
En dan nog één laatste les. Het mooie van aannames is dat ze niet altijd kloppen.
Ik dacht dat mijn doelgroep vooral leek op… nou ja, op mij. Millennials, fantasynerds, liefhebbers van avontuur. Tot mijn Facebook-advertenties aangaven dat de meeste nieuwsbriefinschrijvingen voor mijn dystopische sci-fi kwamen van vrouwen van 65+.
Weer wat geleerd.
Over Rolf Bakker
Rolf Bakker schrijft fantasy en sciencefiction voor volwassen lezers. Hij bouwt werelden vol avontuur, mysterie en onverwachte wendingen. Naast het schrijven woont hij in Zoetermeer, waar hij graag leest, fietst en werkt aan nieuwe verhalen en werelden.
www.rolfbakkerschrijft.nl
