Het Gruwelkabinet is een rariteitenkabinet in boekvorm

Het Gruwelkabinet is een griezelige verzameling waargebeurde verhalen uit het schriftelijke rariteitenkabinet van de Victoriaanse ontdekkingsreiziger dr. McAber, opgetekend door zijn achterkleindochter dr. Kim McAber. In tegenstelling tot zijn tijdgenoten, zo vertelt Kim de lezer op de eerste pagina in een brief, vond dr. McAber het niet kunnen om de voorwerpen die hij tegenkwam tijdens zijn reizen, zomaar mee naar huis te nemen. ‘In plaats daarvan beschreef en schetste hij de schatten […] in zijn notitieboekjes. Die vormen zijn rariteitenkabinet.’

Gruwelijke geschiedenisles in een mooie verpakking

Verwacht als lezer dus geen lopend verhaal met personages en een plot, maar een collectie vermakelijke kleine verhaaltjes, voornamelijk bestaand uit uitleg, bij allerlei verschillende voorwerpen uit de geschiedenis. Dr. Kim McAber vult de beschrijvingen van haar overgrootvader soms aan met moderne inzichten. Zo leer je over schouwspiegels, een Egyptische teen, gemummificeerde katten en de vinger van Galileo Galilei. Het werk bestaat uit zeven delen en een woordenlijst met de lastigste woorden uit het boek, wat het extra leerzaam maakt voor kinderen. Elk deel heeft een mooie Latijnse term als titel, en die termen worden uitgelegd voorafgaand aan elk hoofdstuk. Bijna elk hoofdstuk is weer verder onderverdeeld. Zo bevat het stuk Naturalia de delen Vreemde Wezens, Menselijke Resten en Opmerkelijke Personen.

Naast het leerzame, interessante en soms gruwelijke kijkje in de historie van de mensheid, is het grootste pluspunt van dit boek het uiterlijk. Het is een prachtig boek, met goudfolie op de voorkant en mooie tekeningen ‘van dr. McAber’ (Celsius Pictor). Het werk is slechts 60 pagina’s lang, dus niet dik, maar wel groot (31×25,5cm), perfect om in te bladeren. Elk hoofdstuk wordt voorafgegaan door blad met een mandala-achtige tekening, waar je met gemak in kunt verdwalen terwijl je probeert te ontcijferen wat je ziet. Klein minpuntje is dat mijn exemplaar na een week al is begonnen met kraken bij het openslaan, en dat sommige bladen los beginnen te laten. Dat kan liggen aan de aflevermethode van mijn postbezorger, maar ik zou het boek niet zonder toezicht toevertrouwen aan kinderhanden.

Het Gruwelkabinet is een vertaling van World of Weird door Dr. McCreebor (Tom Adams). Dat had ik in eerste instantie helemaal niet door, onder andere door de briljante vertaling van de titel en de naam van de auteur, dus complimenten voor de vertaler. Afgezien van de vermelding dat dr. McAber een Victoriaanse ontdekkingsreiziger was en achteraf gezien wel veel vermeldingen over Britten, verzamelden wel meer rijkelui uit de 16^e, 17^e en 18^e eeuw curiosa. Veel van dat soort kabinetten waren helaas ronduit racistisch te noemen door de fascinatie met ‘exotische’ oftewel niet-Europese voorwerpen en mensen, maar voor zover ik kan inschatten, is Het Gruwelkabinet niet in die val getrapt. Ja, er worden bijvoorbeeld maskers van de Azteken besproken, maar ook voldoende rariteiten uit Europa zelf. Dr. McAber en zijn achterkleindochter spreken bovendien met medeleven en boosheid over de behandeling van mensen die anders zijn dan de ‘standaard West-Europeaan’ uit het tijdperk van de Victorianen.

Conclusie

Het Gruwelkabinet is een aanrader voor mensen die van gekke geschiedenis, rare voorwerpen en mild-griezelige verhalen houden, en die hun collectie vreemde-weetjes-om-op-feestjes-te-vertellen willen uitbreiden. Je zou het zelfs met een nieuwsgierig kind kunnen lezen, om de wondere wereld van de rariteitenkabinetten te ontdekken, al zou ik dan het hoofdstuk Scelus et Supplicium even overslaan. Voor fervent fantasy-lezers zijn de verhaaltjes en de bijbehorende voorwerpen waarschijnlijk niet heel eng meer, maar zeker nog leerzaam en vermakelijk. Griezel en geniet met mate, anders heb je dit boek veel te snel uit.

• Koop bij BOL.com