Q&A met Adrian Stone

Ik vond Marak (Duiveltrilogie) het leukst omdat die qua karakter dicht bij mezelf ligt. Ik vond de narcistische Martin (Labyrint) op een perverse manier ook leuk, omdat die zo totaal anders is, zo enorm egocentrisch. Ik had met Valdana (Magycker) de meeste moeite, omdat zij zo complex was en zich deels anders ontwikkelde dan ik in het begin voor ogen had. Ik werk het profiel van mijn hoofdpersonen vooraf alleen op hoofdlijnen uit, verder groeien ze in het verhaal. Die namen komen vanzelf, de moeten gewoon goed ih mijn oren klinken.

Mijn eerste zeven boeken hebben allemaal een kaart. Voor het Labyrint was een kaart niet echt nodig. Die kaarten vormen zich geleidelijk in mijn hoofd en krijgen verder invulling als een meer professionele tekenaar ze verfijnt. Ik kan zelf absoluut niet tekenen. In alle gevallen was de ruwe kaart er al voordat ik het boek schreef. Op die wijze kon ik van het begin af aan in het boek rekening houden met reistijden met verschillende vervoersmiddelen.

Dag Marnix, dank voor het compliment. Nee, ik denk niet dat ik nog een keer zal terugkeren naar Carolia en Kadish, de werelden van de Duivel en Rune boeken, ook al sluit ik niets uit. Ik wil me zelf ook blijven ontwikkelen als auteur en steeds weer nieuwe projecten omarmen. Ik heb die uitdaging nodig. Ik heb alle belangrijke inzichten die ik had over die wereld destijds wel gedeeld en houd er niet van om verhaallijnen uit te melken. Ik heb me altijd zeer verbonden gevoeld met Marak, de hoofdpersoon uit de Duiveltrilogie, en veel van mijzelf in zijn personage tot uiting gebracht. Zijn worstelingen, waaronder zijn zoektocht naar "evenwicht", zijn deels ook de mijne geweest. En nog steeds. Hij zal waarschijnlijk altijd mijn favoriet blijven. Daar ga ik niet meer aan sleutelen.

Dag Lars, ik ben pas op latere leeftijd, in mijn veertiger jaren, romans gaan schrijven. Toen kreeg ik inspiratie voor de verhaallijn die uiteindelijk uitmondde in Profeet van de Duivel. Voor die tijd schreef ik al wel artikelen over beleggingsonderwerpen - mijn vakgebied destijds - en later ook columns voor kranten als het Financieel Dagblad. Ik heb altijd al een rijke fantasie gehad en heb ook ruim 20 jaar met een groep vrienden D&D gespeeld. Ik heb voorafgaand aan de Duiveltrilogie één boek geschreven dat ik niet goed genoeg vond maar waaruit ik wel een paar scenes heb gebruikt voor Profeet van de Duivel.

Dag Marnix, al mijn boeken zijn ook in het Engels verkrijgbaar, in ieder geval als ebook en luisterboek. De Magycker boeken zijn tevens te koop als paperback in het Engels. Het Labyrint wordt momenteel in het Engels vertaald. De concurrentie op de Engelstalige markt is natuurlijk moordend, met miljoenen titels, dus het valt niet mee om daarin op te vallen. Maar we blijven ons best doen en Het Labyrint is onlangs ook internationaal onder de aandacht gebracht op de Frankfurter Buchmesse. Mijn eerdere Engelstalige titels zijn al een fors aantal keren gelezen en beluisterd maar die aantallen vallen vooralsnog in het niet in vergelijking met mijn Nederlandstalige verkopen.

Ik ben mijn uitgever, Luitingh-Sijthoff, erg dankbaar dat ze mijn eerste zeven boeken in 2023, 2024 en 2025 hebben heruitgegeven als drie prachtige, gebundelde limited editions. Dit kwam in een moeilijk periode in mijn leven waarin mijn beide ouders overleden en waarin ik niet altijd even produktief was. Deze uitgaven vormden dus in meerdere opzichten een lichtpunt in mijn leven. Ik heb tijdens dat proces ook al die boeken herlezen en dat was geen straf, want de verhalen zijn tijdloos en hebben qua thematiek nog niets van hun relevantie verloren. De boeken werden gelukkig goed ontvangen en het is mooi om te zien dat deze omnibus versies op bijv. Goodreads nog hoger gewaardeerd worden dan de individuele delen.

Daar heb ik nog niet over nagedacht. Ik weet niet of daar een voldoende grote markt voor zou zijn. Ik ben geen wereldberoemde auteur zoals Sanderson. Als zoiets op mijn pad zou komen moet ik dat eerst met mijn uitgever bespreken.

Ik beluister mijn boeken niet, ik lees ze alleen. Die andere voorlezer voor Magycker 1 kwam omdat dat boek destijds als maandelijkse keuze uitverkoren voor Bookchoice, die zelf de voorlezer aanstelde.

Ik schrijf nogal organisch, dus plan relatief weinig vooruit. Als ik aan een boek begin dan weet ik hoe het begint en ongeveer hoe het afloopt. Ik weet wie de hoofdpersonen zijn en hoe het magiesysteem eruit ziet. Meer dan dat weet ik niet. Als ik schrijf dan zie ik de gebeurtenissen zich voor mijn geestesoog voltrekken en dan ontwikkelt het verhaal zich verder organisch. Dan krijgt ook de wereld geleidelijk vorm. Het magiesysteem is dus een van de weinige aspecten die al uitgewerkt zijn voordat ik aan een boek begin. In de Duiveltrilogie is de magie feitelijk niets anders dan gekanaliseerde en gemanipuleerde godenenergie. Alleen geestelijken zijn er in staat magie te gebruiken.

Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in machtsverhoudingen en de rol van religie in onze geschiedenis. Dat laatste heeft misschien ook te maken met mijn katholieke opvoeding. Ik had in mijn jeugd o.a. al een hekel aan het dwangmatig karakter van kerkbezoek. Zelf ben ik eerder een vrijdenker. Ik heb overigens wel wat met spiritualiteit in brede zin.

Ik heb niet de indruk dat de ontvangst van mijn boeken in de loop van de tijd veranderd is, misschien ook omdat mijn (toegankelijke) schrijfstijl altijd dezelfde is gebleven. Ik ervaar wel meer druk en stress dan vroeger (ook nu), vooral omdat mijn stressgevoeligheid is opgelopen na mijn twee burn-outs, vooral na de laatste.

De schetsen zijn gemaakt door Dominik Broniek, een zeer getalenteerde kunstenaar die ook veel fantasycovers ontwerpt. Zijn illustraties geven de realiteit goed weer en werden op mijn uitdrukkelijke aanwijzingen gemaakt, een intensief proces. Alle illustraties die gemaakt zijn staan in het boek.

Ik volg uiteraard de trends in de markt. Momenteel is Romantasy nog steeds behoorlijk dominant, al neemt die dominantie wel iets af. Ik blijf trouw aan mijn eigen subgenres maar houd wel rekening met onderliggende trens. Zo spelen vrouwen in mijn recentere werk een veel grotere rol dan in mijn eerste boeken.

Mijn schrijfproces is organisch met relatief weinig planning vooraf. Ik heb ook een meelezer met wie ik regelmatig de voortgang bespreek. Ook mijn redacteur wordt op de hoogte gehouden en denkt soms mee. Ik herschrijf ook veel, zowel tijdens het proces als na inlevering van het manuscript. De redactieperiode aan het einde is intensief en zwaar, met veel inbreng van mijn redacteur, Maarten Basjes, met wie ik heel fijn samenwerk. Hij is een absolute topper in zijn vak. Zijn kritiek is vaak niet mals, dus daar moet je wel tegen kunnen. Maar dat kan ik, gelukkig. Want hij heeft doorgaans gelijk. Het boek wordt er beter door.

Dat is een proces dat nooit went en altijd spanning geeft, iedere keer weer. Ik ben tegenwoordig wat stressgevoeliger dan vroeger en probeer dus wat vaker afstand te nemen. Ik volg de recensies uiteraard, maar niet meer zo vaak als vroeger. Puur uit zelfbescherming.

Dank voor het compliment, Marion. Ik begrijp je vraag en kan hier het beste verwijzen naar een antwoord dat ik elders gegeven heb: "Ik heb in het verleden noodgedwongen een meerjarig gat laten vallen tussen de beide delen van Magycker. Dat kwam wegens een (tweede) langdurige burn-out. Ook tussen de publicatie van het tweede deel van Magycker en Het Labyrint zaten meerdere jaren. Ik word een dagje ouder en ben na twee burn-outs nogal stressgevoelig, waardoor ik niet altijd meer even produktief ben. Ik moet mijn energie doseren. Dat is de reden dat ik niet meer wil starten met series, want ik weet niet zeker of ik die binnen een beperkt aantal jaren kan afronden. Het verhaal in Het Labyrint komt tot een mooie afronding, maar laat ook ruimte voor een vervolg. Ik weet op dit moment nog niet met zekerheid wat ik wil. Ik weet alleen zeker dat ik wil blijven schrijven. De onderwerpkeuze is een kwestie van voortschrijdend inzicht. Ik sluit niets uit."

Fijn dat je van Het Labyrint genoten hebt. Ik heb in het verleden noodgedwongen een meerjarig gat laten vallen tussen de beide delen van Magycker. Dat kwam wegens een (tweede) langdurige burn-out. Ook tussen de publicatie van het tweede deel van Magycker en Het Labyrint zaten meerdere jaren. Ik word een dagje ouder en ben na twee burn-outs nogal stressgevoelig, waardoor ik niet altijd meer even produktief ben. Ik moet mijn energie doseren. Dat is de reden dat ik niet meer wil starten met series, want ik weet niet zeker of ik die binnen een beperkt aantal jaren kan afronden. Het verhaal in Het Labyrint komt tot een mooie afronding, maar laat ook ruimte voor een vervolg. Ik weet op dit moment nog niet met zekerheid wat ik wil. Ik weet alleen zeker dat ik wil blijven schrijven. De onderwerpkeuze is een kwestie van voortschrijdend inzicht. Ik sluit niets uit.

Nee, dat gaat waarschijnlijk niet gebeuren. Maar ik houd altijd een slag om de arm. Mijn passie ligt echter duidelijk bij fantasy.

Het is een factor waar een uitgever wel degelijk naar kijkt. Uitgevers stellen het doorgaans op prijs als hun auteurs ook actief zijn op sociale media. Hoe meer volgers en hoe meer interactie hoe beter. Het hoort er tegenwoordig een beetje bij. Maar verplicht is het niet. Ik vind het zelf wel leuk om te doen. Zo krijg je feedback van je lezers.

Ik heb al van jongs af aan Fantasy en SF gelezen, bij elkaar wel een paar duizend boeken. Ik ben dol op het escapisme van het genre. Ik ben opgegroeid met de grote namen in het genre, die ook mijn voorbeelden zijn. Tolkien, Feist, Sanderson, Jordan, Hobb, Gemmel, Salvatore, etc. Ook goede SF kan ik waarderen, zoals van bv. Peter F. Hamilton en destijds Asimov, etc.

Luitingh-Sijthoff geeft inderdaad minder fantasy uit dan vroeger. Ik denk dat men de ervaring heeft dat dikke epische fantasyromans, met hoge vertaalkosten, in deze markt niet snel winstgevend uit te geven zijn. Dat wil niet niet zeggen Luitingh stil zit. Ze geven wel degelijk jaarlijks een aantal fantasytitels uit, waaronder de boeken van Merel Godelieve en mijzelf. Ook Alchemised, de wereldwijde fantasybestseller, is door hen uitgegeven. Ik weet niet of er nog een opleving komt van vertaalde epische fantasy. Dat zal mede afhangen van de trends in de markt.

Mijn fantasy valt het best te omschrijven als episch/klassiek, zeker voor mijn eerste zeven boeken. Mijn achtste boek, Het Labyrint, begint in onze wereld en heeft ook kenmerken van een portaalroman en een historische roman.

Ik denk niet dat mijn Nederlandse achtergrond duidelijk doorklinkt in mijn boeken. Ik heb in mijn leven veel gereisd, naar bijna alle continenten van onze wereld, en voel me eerder een wereldburger dan een typische Nederlander. Of in ieder geval eerder een Europeaan dan een Nederlander.

Het Nederlandstalige fantasylandschap (incl. Vlaanderen) is behoorlijk veranderd in de afgelopen twintig jaar. Er zijn nu veel meer mogelijkheden om een boek uit te brengen en er zijn ook meer schrijfwedstrijden, die gelukkig ook nog eens een groeiende deelname zien. Er is dus meer ruimte voor mensen om hun de vruchten van hun creativiteit te laten zien. Dat is positief. Op commercieel gebied is het echter eerder moeilijker dan makkelijker geworden om een boek in grotere aantallen te verkopen. Er is meer concurrentie en het jongere lezerspubliek is gewend geraakt aan Engelstalige uitgaven en luxe edities. Ook is de markt al een paar jaar behoorlijk eenzijdig, met de dominantie van Romantasy. En wat gaat AI betekenen in dit speelveld? Er zijn dus zowel positieve als minder positieve ontwikkelingen.

Ik lees heel veel en vooral binnen mijn genre. Ik lees vooral Engelstalig omdat ik liefst in de oorspronkelijke taal lees en ik graag leer van auteurs die tot de wereldtop behoren.
Ik heb mijn eigen stijl en voorkeuren en trek me niet veel aan van de trends die komen en gaan, zoals nu bijv. Romantasy. Je moet uitgaan van je eigen kracht, anders kun je ook niet genieten van het schrijfproces. Ik leg ieder boekidee eerst natuurlijk voor aan mijn uitgever en begin er alleen aan met zijn zege. Het heeft in mijn ogen weinig zin om aan een boek te beginnen waarvoor in de ogen van de uitgever geen markt bestaat. De luxe edities vormen zonder meer een handreiking naar de huidige marktrealiteit, waarin je in de winkel steeds heviger moet concurreren om de aandacht van de lezer. Een lezer die steeds vaker kiest voor Engelstalig werk en mede daardoor een gigantische keuze heeft. Een groot verschil met tien/vijftien jaar geleden.

Mijn favorieten tot nu toe zijn Castlefest en Elfia, maar Fantastic Reads schijnt ook erg leuk te zijn. Ik sta al bijna twintig jaar regelmatig op evenementen dus heb veel zien veranderen. Vooral de gedeeltelijke overgang naar Engelstalig lezen en de steeds verdere digitalisering zorgden voor veranderingen, met mensen die soms gelijk afhaken als ze zien dat je Nederlandstalige boeken verkoopt, vooral jongeren. Daarnaast zorgde de enorme dominantie van Romantasy de afgelopen jaren bij professionele verkopers (boekhandels) soms voor een verschraling van het aanbod.

IK schrijf meestal in de middag, met rustige klassieke muziek op de achtergrond. Ik heb voor Het Labyrint wel wat onderzoek moeten doen, omdat het zich deels in onze wereld afspeelt. Verder valt dat wel mee. Voor tips kun je beter praten met een ervaren redacteur en/of deelnemen in fantasy-groepen op sociale media. Daar verzamelen zich vaak veel fantasy auteurs en dat zijn prima plaatsen om van elkaar te leren.

Het moeilijkste onderdeel is het schrappen en herschrijven achteraf. De redactie bij een grote uitgever is zo streng en ingrijpend dat je wel wat eelt op je ziel nodig hebt om dat proces goed te doorstaan. Je moet vaak hele passages van meerdere pagina's wegstrepen of herschrijven. Dat proces is door de jaren heen eerder zwaarder dan lichter geworden. Maar het hoort erbij en het boek heeft er zeker baat bij. Een goede redacteur ziet zwakke punten waarvoor jezelf blind bent geworden.

Ik heb meer dan 20 jaar D&D gespeeld net een groep vrienden. Ook MTG heeft mijn interesse. Tegenwoordig speel ik zelden meer, maar de sessies destijds zijn zeker een inspiratiebron geweest voor mijn wereldbouw, alhoewel mijn eigen reizen over de wereld waarschijnlijk een nog grotere bijdrage hebben geleverd. De D&D sessies hebben niet specifiek bijgedragen aan een bepaalde verhaallijn, maar eerder aan de wereldbouw in algemene zin.

Auteurs waarvan ik tegenwoordig bijna blind de boeken koop zijn o.a. Sanderson, Ryan, Abercrombie, Gwynne, Hamilton, Corey en Lawrence. Momenteel beleef ik veel plezier aan de Dungeon Crawler boeken van Matt Dinniman.