Ergens in een achterafstraatje in Rotterdam bevindt zich een zwarte deur. Maar één persoon ter wereld kan die zien en er binnengaan. Paul. Als hij de verborgen bar betreedt is hij niet de enige. De andere mannen en vrouwen lijken echter een beetje op hem, of juist heel veel. Ze zijn afkomstig uit alternatieve universums, werelden waar dinosaurussen niet zijn uitgestorven, waar Corona nooit is uitgebroken, waar Albert Einstein niet geboren werd of waar magie bestaat … En allemaal, Paul, Paulus, Paula, Pa-ver en luaP, hebben ze elkaar bijzondere verhalen te vertellen.
Dat is het uitgangspunt van De bar met de duizend deuren die ik samenstelde voor Uitgeverij Macc. Ik vroeg 23 schrijvers om met mij een bezoek te brengen aan de bar in het hart van het multiversum en de anekdotes op te tekenen die ze daar hoorden. Uit het feit dat er 37 verhalen in de bundel zijn opgenomen, valt al af te leiden dat sommigen zoveel inspiratie hadden dat ze meer bijdrages aanleverden. Ze waren echter steeds zo verrassend verschillend, dat ze allemaal een plek kregen. Ik was verbaasd dat andere auteurs zo enthousiast waren over het idee, maar een bundel met oorspronkelijke ‘barverhalen’ is dan ook bij mijn weten nog niet verschenen in het Nederlandse taalgebied en al helemaal niet in het fantastische genre.
Het is echter een type verhaal met een rijke geschiedenis. De oorsprong van het ‘barverhaal’ ligt bij de Britse ‘Gentlemen’s club story’. Mannen komen bij elkaar om elkaar sterke verhalen te vertellen, vaak met een knipoog. Een mooi voorbeeld is de ‘Club of Queer Trades’. SF-schrijvers hebben deze vorm overgenomen. Tales from the White Hart van Arthur C. Clarke is de bekendste SF-bundel in dit genre. Harry Purvis vertelt aan de stamgasten (gebaseerd op bekende Britse SF-schrijvers) verhalen over dodende stralen, vleesetende planten en een schip dat goud uit oceaanwater zuivert … Ik weet dat ik als tiener enorm van deze bundel heb genoten.
In 2021 verscheen op Tor.com een artikel getiteld ‘Five collections of tales from the science fiction barroom’. Daarin werd Tales from the White Hart natuurlijk genoemd, maar deze bundel bleek niet de enige in deze traditie. Zo moet ik nog altijd eens Callahan’s Crosstime Saloon van Spider Robinson opzoeken! Er was bovendien een moderne verhalenbundel Fables from the Fountain, door Ian Whates samengesteld als hommage aan Tales from the White Hart. Hieraan deden Britse schrijvers mee zoals Neil Gaiman, Stephen Baxter, Charles Stross, Adam Roberts en vele anderen! Via het bekende blauwe mannetje was de bundel makkelijk te bestellen en ik had erg veel plezier bij het lezen van alle verhalen. De schrijvers hadden bovendien overeenkomende karakters geïntroduceerd, zodat – ook al verschilden hun stijlen – het als één geheel voelde.
Ikzelf zoek steeds naar nieuwe genres om te verkennen en andere verhaalvormen om uit te proberen. Dus wilde ik me ook wel aan het ‘barverhaal’ wagen. ‘Fables from the Fountain’ had me bovendien laten zien hoe leuk het was als meerdere schrijvers samen aan zo’n project meededen. Ik had voor Uitgeverij Macc al een bundel met klimaatverhalen samengesteld, en kreeg groen licht toen ik met dit idee kwam voor een volgende anthologie. Het hielp dat Theo Barkel als groot fan van Arthur C. Clarke zelf al bekend was met ‘Tales from the White Hart’. Het sprak dan ook vanzelf dat ook hij een verhaal zou aanleveren voor deze bundel. Nu kunnen we hem eindelijk met lezers delen. Dus ook al vind je zelf niet de zwarte deur, schuif toch aan, pak een biertje en waan je voor een avondje in De bar met de duizend deuren…
Johan Klein Haneveld
De bar met de duizend deuren
9789493308022
Sciencefiction
Uitgeverij MACC
Oktober 2022
Paperback
