(Juryleden van de Paul Harland Prijs geven antwoord op vragen waar schrijvers tegenaan lopen)

FantasyWereld en de Paul Harland Prijs hebben de handen ineen geslagen om de schrijvende lezers en lezende schrijvers alhier van interessante tips van de PHP juryleden te voorzien. Dit is deel 3 en het is een bijzondere. Boukje Balder was meerdere keren jurylid voor de PHP. Zij beantwoordt als laatste (ex-)jurylid de vraag  ‘Hoe kan ik de lezer aan het begin van mijn kortverhaal meteen in het verhaal trekken?’ aan de hand van het winnende verhaal van de PHP 2009. De jongen die geen schaduw wierp is geschreven door Thomas Olde Heuvelt, die in 2013 optreedt als co-organisator van de wedstrijd.

 


 


boukjebalder

Boukje Balder

Boukje Balder schrijft fantasy en science fiction. Ze publiceert regelmatig in Engelstalige tijdschriften en bloemlezingen. Ze behaalde de eerste prijs bij de Paul Harland Prijs 2011 met haar verhaal Cirque des Étoiles en in 2008 met haar verhaal Je-Weet-Wel Sater, en hoge plaatsingen in meerdere fantasy schrijfwedstrijden. Op 7 augustus 2011 is haar eerste roman Dochter van de djinn gepubliceerd, een Urban Fantasy roman voor jongvolwassenen.

Ik zou zeggen: begin met de hook. Dat is iets unieks en betekenisvols om de lezer meteen het verhaal in te trekken. Dat kun je doen door in zin 1 iets met veel emotie te doen, of iets vreemds en opvallends te introduceren (een alien, ander wezen, een tovertruc, iets ongerijmds). In de rest van de paragraaf moet je een hint geven over de setting, de lezer moet meteen weten wie de protagonist is, liefst met sekse en leeftijd ongeveer duidelijk, een hint over zijn/haar persoonlijkheid. In sff moet je ook nog introduceren wat het speculatieve element van het verhaal is ( science fiction, space opera, sprookje, urban fantasy..) En je moet de lezer het verhaal intrekken. Dat doe je door hem iets te beloven. Dat is veel voor éen paragraaf, dat is waar. Dus ieder woord telt, ieder woord heeft meer dan een taak te vervullen.

Voorbeeld: de eerste paragraaf van Thomas Olde Heuvelt’s prijwinnende verhaal De jongen die geen schaduw wierp:

 

Mijn naam is Smoel. [Een korte krachtige eerste zin. Een rare naam. De lezer is wakker] Waarschijnlijk heb je wel eens van me gehoord, in kranten of op tv. [Dat wekt de nieuwsgierigheid] Ik ben die jongen die geen schaduw heeft. [a) je weet dat hij een jongen is, en b) komt de rare eigenschap die ook in een klap het speculatieve element weergeeft.]Je kunt schijnwerpers op me richten wat je wilt, maar het zal je niet helpen. [geheimzinnig, uitdagend, smaakt naar meer.] Natuurkundigen zeggen dat ik een evolutionair wonder ben. Amerikanen zeiden dat ik een geheim wapen was, van de Russen dan, want Al-Qaeda zou er te dom voor zijn. Christenen zeggen dat ik een Gezant Gods ben. [Twee zinnen die ons ferm in het heden plaatsen.] Mama noemt me een engel, maar dan van de aardsere soort. Maar dat ben ik allemaal niet. Ik ben gewoon Smoel. Ik wou dat ik wist wat dat betekende. [De laatste 3 zinnen zijn karakterisering. Hij is anders dan anderen, hij wil niet iets groots zijn, maar hij weet nog niet wie of wat hij is. Hij is jong en onzeker.]

 

Wat hier ook nog gebeurt is ‘voice’ . Door de manier waarop Smoel praat weten we nog iets over hem, behalve dan de inhoudelijke feiten die hij verteld heeft. Hij praat gewoon, wil geen rare fratsen, dat suggereert dat hij de waarheid gaat vertellen.

Er is hier dus heel wat afgetikt: Leeftijd (jongen), sekse (jongen), tijdperk (Al Qaeda), speculatieve element (geen schaduw werpen), sympathie voor de hoofdpersoon (ik wou dat ik wist wat dat betekende). Dat is goed werk voor een eerste paragraaf. Met een paar simpele zinnen kun je dus veel doen.

De vraag die je zou kunnen stellen is: wat belooft Thomas hier aan de lezer? Wat denken we op dit punt dat we gaan tegen komen? En dan aan het eind van het verhaal, vraag je je af of die belofte is ingelost ( belangrijk! Je moet de lezer niet belazeren) en ben je ook nog verrast en liefst ontroerd.

 

Dit verhaal is in het Nederlands te lezen op de website van Thomas Olde Heuvelt. De Engelstalige versie van Thomas’ verhaal kun je hier downloaden: The boy who cast no shadow.


Reacties op: Hoe trek ik een lezer direct het verhaal in? (3)

Jouw mening: