Maria V. Snyder is de schrijfster van onder andere de Studie-trilogie, uitgegeven bij Luitingh Fantasy en de Inside-serie, uitgegeven door Harlequin. Haar boeken wonnen meerdere prijzen en werden bij toonaangevende bladen als Locus Magazine aangeprezen. Op haar website houdt ze een blog bij over haar schrijfervaringen, maar schrijft ze ook regelmatig interessante artikelen over het schrijven van fantasy.

Dialoog is een belangrijk aspect van een verhaal. En het is één van mijn favoriete onderdelen in een boek, zowel om te lezen als om te schrijven! Net als elke schrijftechniek zijn er do’s en don’ts, goede en slechte voorbeelden en enkele richtlijnen om je aan te houden. Dit is wat ik heb ontdekt bij het schrijven van dialogen in mijn boeken.


Waarom gebruik je dialogen?
  • studiemagieZe zijn interessant om te lezen, we vinden het allemaal leuk om mee te luisteren met conversaties. Als je een schrijver bent is dit een van je benodigde vaardigheden  :)
  • Ze laten het verhaal vorderen door informatie te geven.
  • Ze versnellen het tempo van je verhaal.
  • Ze tonen je personages. Je kunt een hoop leren van iemand door hem of haar te horen praten. Het geeft informatie over hun leeftijd, emoties, gedachten, mening, achtergrond en dergelijke.
  • Dialogen zijn een geweldige manier om de lezer de nodige informatie over de plot en de personages te geven. Dit gebeurt continu in mysteryverhalen, wanneer de detectives getuigen en verdachten ondervragen. Ze kunnen ook erg handig zijn wanneer er buiten beeld iets belangrijks gebeurt en het hoofdpersonage er dus zelf geen getuige van kan zijn.

Hier is een voorbeeld van hoe ik informatie geef in een stukje dialoog uit mijn boek Studie van Magie. In deze scène legt de meestermagiër Bain Bloodgood uit aan Yelena waarom haar mentor zo van streek is door middel van het uitwisselen van informatie via de dialoog.

‘Maar je bent niet meer in het noorden. Hier heb je vrienden, collega’s en anderen om je te begeleiden en te helpen. Sitia verschilt enorm van Ixia. Er is niet één persoon die regeert. Wij hebben een Raad die ons volk vertegenwoordigt. Wij discussiëren en beslissen gezamenlijk. Dit is iets wat je moet leren en Irys zal het je moeten bijbrengen. Als ze [Irys] begrijpt waarom je deed wat je deed, zal ze niet zo van streek zijn.’

‘Hoe lang gaat dat duren?’

Bain glimlachte. ‘Niet lang. Irys lijkt op de vulkanen in de Smaragdbergen. Misschien stoot ze wat stoom uit, spuwt ze wat lava, maar ze koelt snel af. Ze was vandaag waarschijnlijk op bezoek gekomen, maar er arriveerde vanmiddag een boodschapper uit Ixia.’

‘Een boodschapper?’ Ik probeerde uit bed te komen, maar mijn benen konden mijn gewicht niet houden. Ik belandde op de vloer.

Bain maakte een afkeurend geluidje en riep Hayes om me weer in bed te helpen.

Toen Hayes wegging, vroeg ik weer: ‘Wat voor boodschapper? Zeg het me.’

‘Raadsaangelegenheden.’ De magiër maakte een wapperende beweging met zijn hand, alsof het onderwerp hem verveelde. ‘Iets over een Ixiaanse Ambassadeur en zijn gevolg die toestemming vragen om Sitia te bezoeken.’

Een Ixiaanse Ambassadeur die hierheen komt? Ik overpeinsde de consequenties, terwijl Bain, die stond te popelen om de tatoeages van de moordenaar te vertalen, haastig de kamer wilde verlaten.

‘Bain,’ riep ik toen hij de deur opende. ‘Wanneer komen de Ixianen?’

‘Ik heb geen idee. Ik weet zeker dat Irys je het zal vertellen wanneer ze komt.’

 

Hoewel het geven van informatie kan gebeuren via dialogen, moet je voorzichtig zijn met het geven van zogeheten infodumps en het “As you know, Bob” syndroom. Infodumps zijn momenten waarop je personage gaat klinken als een professor die op monotone wijze zijn klas uitleg geeft. SAAI! Grote stukken informatie moet je altijd vermijden. Probeer in plaats daarvan al deze informatie op verschillende wijzen aan te bieden aan je lezer, via dialogen, gedachten en via de verteller. Ik maak meestal gebruik van de wet van drie. Drie stukjes informatie en dan weer door met het verhaal (hetzelfde geldt voor fysieke beschrijvingen van een personage, geef maximaal drie uiterlijke kenmerken zodat je het verhaal niet onderbreekt voor een beschrijving van kop tot teen).

 “As you know, Bob…” is een ander taboe wat betreft dialogen. Als beide personages de betreffende informatie al weten, is het onlogisch ze dit tegen elkaar te laten herhalen. Geef in plaats daarvan nieuwe informatie. Bijvoorbeeld: “Zoals je weet, Frits, komt de koningin morgen naar de stad”. Fout! Probeer in plaats daarvan: “Frits, hoe laat arriveert de koningin morgen in de stad?” Dat is beter. Vermijd overigens ook namen te noemen – de meeste mensen noemen niet meer dan één keer de naam van hun gesprekspartner als ze aan hetpraten zijn.

Dialogen verhogen het tempo van het verhaal. Sla een boek open op een willekeurige pagina. Wat zie je? Veel zwarte lijnen? Grote blokken tekst? Of zie je veel witte ruimte? Dialooglijnen? Welke van de twee spreekt je meer aan als lezer? Mijn antwoord is de witte ruimte en dialoog. Die bladzijden zijn gemakkelijk te lezen en gaan snel, en voordat je het weet ben je bladzijden aan het omslaan – razendsnelle plot, actie en informatie. Kijk eens naar de boeken die “pageturners” worden genoemd. Vergelijk eens hoeveel witte ruimte en hoeveel grote blokken tekst je vindt. Interessant, niet?

 

Hieronder een voorbeeld van hoe dialogen het tempo in je verhaal kunnen versnellen. In deze scène heeft Yelena een mes tegen Cahils keel gedrukt – ze heeft hem wakker gemaakt en midden in de nacht verrast.

‘Niet bewegen,’ zei ik. ‘Je kunt niet bij je zwaard. Zo dom ben ik nou ook weer niet.’

‘Ik leer elke dag wat bij,’ fluisterde hij.

Ik voelde dat hij zich ontspande.

‘Wat wil je?’ vroeg Cahil.

‘Een wapenstilstand.’

‘Wat voor een?’

‘Jij stopt met proberen me in ketens naar de Citadel te slepen en ik zal je daar vergezellen als een medereiziger.’

‘Wat levert mij dat op?’

‘Je krijgt Goel terug, en mijn medewerking.’

‘Jij hebt Goel?’

Ik liet de sleutels van de handboeien boven zijn gezicht bungelen.

‘Hoe kan ik je vertrouwen als je broer je niet eens vertrouwt?’

‘Ik bied je een wapenstilstand. Tot nu toe heb ik twee keer de mogelijkheid gehad je te vermoorden. Je bent echt een gevaar voor Ixia. Als ik een echte spion was, zou jouw dood me beroemd maken in het noorden.’

‘En als ik me niet aan deze wapenstilstand houd?’

Ik haalde mijn schouders op. ‘Dan zal ik opnieuw ontsnappen. Maar deze keer zal ik Goels lijk achterlaten.’

‘Hij is een goede spoorzoeker,’ zei Cahil trots.

‘Helaas wel ja.’

‘En als ik je aanbod afwijs?’

‘Dan ben ik weg en kun jij op zoek naar Goel.’

‘Dood?’

‘Ja.’ Ik blufte.

‘Waarom ben je teruggekomen? Je hebt Goel uit de weg geruimd. Hij was het enige gevaar voor je.’

‘Omdat ik de kans wil om te bewijzen dat ik geen spion ben,’ zei ik gefrustreerd.

 

Laat de eigenschappen van je personages zien door dialogen op te schrijven die echt klinken als deze personages. Geef de personages een eigen stem en niet de stem van de auteur. Hoe je dit doet? Woordkeus is erg belangrijk. Zie onderstaande voorbeelddialogen over een vies tapijt:

“Die is vies. Die zou eens schoongeboend moeten worden.”

“Die moet gewassen.”

“Die moet echt es schoongemaakt worden.”

“Fijn. Zandstralen, dat ding.”

“Jakkes. Die raak ik echt niet aan.”

 

Kun je je bij elke dialoog een ander personage voorstellen? De eerste klinkt als een verwaande, aristocratische vrouw, de tweede is een regionaal dialect uit Pennsylvania (daar vermijden ze het werkwoord “worden”), de derde is een stadsmens, de vierde is een bijdehante jongeman en de laatste is een kind. Elke zin geeft precies dezelfde informatie, maar door extra aandacht te besteden aan de gebruikte woorden kun je zowel je lezers informatie geven als je personages karakter!

Hieronder een paar richtlijnen voor het schrijven van dialogen:

  • “Gebruik aanhalingstekens rondom de dialogen.”
  • Elke spreker krijgt zijn eigen paragraaf om verwarring te voorkomen.
  • Als je dialoogtags gebruikt (hij zei, zij zei), gebruik dan een komma: “Ik ben ziek,” zei hij.
  • Vermijd het gebruik van bijwoorden in je dialoogtags: “Ik ben ziek,” zei hij luid. Lelijk. In plaats daarvan: “Ik ben ziek.” Zijn luide kreet echode in de badkamer.
  • Als er slechts twee mensen praten, dan zijn dialoogtags niet bij elke uitwisseling nodig.
  • Kijk uit voor tags die gewoon onmogelijk zijn: “Ik ben ziek,” siste hij. Kun je echt sissen en praten tegelijk? Nee. Schrijf in plaats daarvan dit: “Ik ben ziek.” Hij siste. Maak er twee zinnen van en zet een punt na ziek.
  • Gebruik handelingen in plaats van tags: “Ik ben ziek.” Hij gaf over in het toilet. Geen tags nodig.
  • Vermijd geklets. Twee personages over het weer laten praten is Saai!

Als je het goed doet, kunnen dialogen op twee manieren goed zijn voor je verhaal. Je laat niet alleen emoties en eigenschappen van je personages zien, je geeft ook informatie en verhoogt het tempo van je verhaal. Zodat op een dag je boek een succesvolle “pageturner” genoemd zal worden!

 

De dialogen in dit artikel zijn vertaald door FantasyWereld, waardoor het voor kan komen dat ze verschillen van de originele vertaling.


Reacties op: Het schrijven van dialogen, door Maria V. Snyder

Jouw mening: