Friese vertaling van The Lord of the Rings

fotokeunstPredikant, wetenschapper en vertaler Liuwe Westra heeft de tekst voltooid van het tweede deel van The Lord of the Rings: de uitgave van de Friese vertaling De Twa Tuorren staat gepland voor vrijdag 11 november 2016.

Het eerste deel van de vertaling (It Selskip fan de Ring, 2011) werd positief ontvangen. Het werk van Tolkien goed vertalen is een lastig karwei, dat een volledige beheersing over de taal vraagt: in proza en poëzie, natuurbeschrijvingen en dialoog, van bijbelstijl tot kroegpraat. Volgens de kritieken heeft Westra die meesterproef met goed gevolgd doorstaan, en volgen Sietse de Vries (Leeuwarder Courant) en Mark Hooker (internationaal Tolkien-deskundige) is de Friese vertaling zelfs nog beter gelukt dan de Nederlandse, die ook al niet slecht bekend stond!

In deel 2 doet Westra twee dingen die deze vertaling ook weer uniek maken. Ten eerste gebruikt hij Oudfries, de taal die 800 jaar geleden van Dordrecht tot aan Bremen werd gesproken, om woorden en enkele spreuken van de inwoners van Rohan weer te geven. Tolkien laat de mensen van Rohan Angelsaksisch spreken, de oudst overgeleverde vorm van Engels. Het Angelsaksisch lijkt als twee druppels water op het Oudfries, dus die stap was niet zo groot. De oude Friezen en de Angelsaksen konden elkaar gewoon verstaan. Daarmee wint de Friese vertaling aan authenticiteit ten opzichte van vertalingen, die het Angelsaksisch gewoon laten staan.

Ten tweede heeft Westra in samenwerking met kunstfotografe Maartje Roos (Hurdegaryp / Ljouwert) de vertaling een bijzonder accent gegeven. De twee torens van Orthanc en Barad-dûr, Gandalf op het magische paard Shadowfax, en het weidse landschap van Rohan – door een ongelofelijk knap staaltje fotokunst is het allemaal overgeplaatst naar het Friese landschap, met Friese kerktorens en een Fries paard met daarop een Friese tovenaar. De thema’s van Tolkien zijn universeel – en juist daarom is het mogelijk ze te ‘verbeeldtalen’ naar het eigen landschap.

Bijzonder aan de uitgave wordt ook de vormgeving: ambachtelijk boekbinder Wytze Fopma uit Wier zorgt ervoor dat het boek met een klassiek hard kaft wordt uitgevoerd. Speciaal voor de liefhebber komt er een beperkte oplage van boeken met een exclusieve vormgeving.

Om het geheel te financieren is met succes verbinding gezocht met het brede publiek. Via de website Voordekunst is er een crowdfundingsaksje gelanceerd, die binnen enkele weken al 40% van het tekort wist te dekken. Daarnaast zijn er positieve reacties van het Prins Bernhard Cultuurfonds, het Nederlandse Tolkiengenootschap Unquendor, en internationale fanclubs van Tolkien op internet.

Zo werken drie mensen met passie voor kwaliteit samen aan een uniek product, dat alleen in Friesland mogelijk is maar waar de hele wereld van meegeniet!

Achtergrondinformatie: www.frysketolkien.nl

Reacties op: Friese vertaling van The Lord of the Rings

Jouw mening: