Bij Luitingh waren ze in oktober helemaal in de horrorstemming met uitgaven als de Halloween Horrorverhalen bundel, samengesteld door Martijn Lindeboom en Max Havelaar met Zombies, door Martijn Adelmund. Twee heel bijzondere projecten: Zo wordt een horror verhalenbundel niet vaak meer uitgegeven, zeker niet met schrijvers als Jerry Hormone en Jamal Ouariachi, naast de Nederlandse horrormeesters als Tais Teng en Thomas Olde Heuvelt. En dan de bewerking van het bekende Nederlandse werk van Multatuli, geïnspireerd door het succes van boeken als Pride and prejudice and zombies. Hier wilden we graag meer van weten, dus we spraken met Martijn Lindeboom en Martijn Adelmund.

 

lindeboom1

lindeboom-martijnJe was als samensteller betrokken bij deze bundel en naast enkele bekende namen in de fantasywereld zijn er in deze bundel ook wat nieuwe en/of verrassende namen opgenomen, zoals Jamal Ouariachi. Kun je ons vertellen hoe de selectie van auteurs is gegaan?

Ik wilde graag een mix van gevestigde namen uit het fantastische genre (Thomas Olde Heuvelt, Martijn Adelmund, Tais Teng) en auteurs uit andere hoeken. Daartoe heb ik mijn netten ver uitgeworpen. Niet iedereen die ik vroeg was enthousiast (horror wordt door vele auteurs met afschuw bezien) en meerdere auteurs zaten middenin een roman en hadden geen tijd voor een los nieuw verhaal. Ik ben erg tevreden over de uiteindelijke line-up, met literaire auteurs, zoals Auke Hulst en Jamal Ouariachi, maar ook schrijvers die meer in de filmhoek zitten, zoals Barend de Voogd (hoofdredacteur Schokkend Nieuws) en Vanessa Morgan en natuurlijk een mooie lijst van bewezen genreauteurs.

Je bent zelf bij ons vooral bekend als schrijver van fantasy, hoe was het om voor deze bundel een horrorverhaal te schrijven?

Mijn grootste schrijfliefde is sciencefiction, maar ik schrijf ook veel fantasy inderdaad. Horror is niet mijn hoofdgenre, maar ook daarin heb ik regelmatig verhalen geschreven. Ik houd niet zo van ‘de gebaande paden’ en heb met mijn verhaal De vernietiging van de jiten er voor gekozen heb één van mijn eigen werelden te gebruiken. Het is dus horror-fantasy met een hindoestaanse woestijnsetting, een enigszins ongewone keuze voor horror. In de eerste versie had ik me nog een beetje ingehouden en kreeg ik het advies van eindredacteur Maarten Basjes van Luitingh-Sijthoff om de afschuwknop nog wat verder omhoog te draaien. Dat heb ik gedaan en het is een vilein en afschuwelijk verhaal geworden in een gewelddadige en angstaanjagende wereld.

lindeboom-martijnWas er ook een soort opdracht die jij meegaf aan de auteurs bij het schrijven van een verhaal in deze bundel?

Van te voren hebben we gebrainstormd op de uitgeverij of we een thema zouden benoemen voor de bundel. Dat hebben we niet gedaan, onder andere om de auteurs echt de vrijheid te geven. De enige opdracht was eigenlijk dat het verhaal binnen het horrorgenre moest vallen. Dat heeft opgeleverd dat zo’n beetje alle subgenres van de horror aan de orde komen in deze bundel: van creepy en eng, tot actierijk en goor en van horror-humor tot steeds verder opgedraaide afschuw. Ik was erg benieuwd wat de literaire auteurs zouden maken van een horrorverhaal. Ik moet zeggen dat de samenwerking en het resultaat me erg goed bevallen.

De stijlen van de auteurs verschillen enorm, net als de onderwerpen, settingen, soorten hoofdpersonen en de spanningsopbouw, dus er is voor elk wat wils. En ondanks de term ‘Halloween’ in de titel is het boek voor het hele jaar, om steeds weer een geweldig horrorverhaal uit te lezen.

Heb je zelf een verhaal in de bundel dat je bijzonder verraste of het meeste overtuigde?

Dat is erg lastig om te beantwoorden, omdat de meeste verhalen meerdere keren herschreven zijn en ik erg betrokken ben geweest bij alle redactieronden. Ik ben erg tevreden met het resultaat, het zijn dertien prachtige verhalen geworden – al zeg ik het zelf. Als ik dan toch moet kiezen, dan was het verhaal dat me het meest verraste De Toeristenslager van Jamal. De spanning is ondanks de vrolijke toon in het begin direct voelbaar en wordt subtiel opgevoerd. Je gaat steeds meer meeleven met de hoofdpersonen en wilt steeds liever dat het goed afloopt. Maar ja, je weet dat de kans daarop niet zo groot is, het blijft een horrorbundel natuurlijk…

 

lindeboom1

lindeboom-martijnJouw verhaal in de bundel is een herbewerking van een toneeltekst van Herman Heijermans (Op hoop van zegen). Kies je een tekst die bij een idee past, of is het juist andersom, dat je een horrorelement bij een gekozen ‘klassieker’ probeert te vinden?

In dit geval was dat een tekst die bij het idee paste. Ik ben altijd een grote fan geweest van het werk van H.P. Lovecraft, waarin zeemonsters voorkomen. Als je dan gaat kijken naar een klassiek Nederlandstalig werk waarin de zee belangrijk is – dan is er eigenlijk geen andere mogelijkheid dan Heijermans. Bovendien voelde ik een klik met Op hoop van zegen. Zelf groeide ik op in de jaren ’80 en de verfilming met Danny de Munk (toen ongeveer mijn leeftijd) heeft destijds veel indruk op me gemaakt. Die dramatische delen op zee, toen De Hoop verging, zijn ergens diep tussen mijn nachtmerries beland.

Was het lastig om een theatertekst naar een verhaalvorm om te bouwen, gezien dat toch een heel andere opzet zal hebben?

Ja, dat was heel lastig. Vooral omdat de tekst van Heijermans gezien wordt als een voorbeeld van het naturalisme. Hij wilde het leven nabootsen op toneel, waardoor de toeschouwer van het toneelstuk ook soms hele saaie delen te verduren kreeg. Bovendien was alles geschreven in Noord-Hollands dialect. Ach, er waren zo veel uitdagingen voor dit korte verhaal. Ik hoop dan ook dat ik het ooit kan uitbreiden tot een langer boek – misschien als vervolg op Max Havelaar met Zombies.

lindeboom-martijnNaast de Halloween bundel verschijnt ook Max Havelaar met Zombies, eveneens een bewerking van een klassieker. Hoe is dit project van de grond gekomen waarom heb je gekozen juist dit boek onder handen te nemen?

Deze bewerking van de Max Havelaar zat al zes jaar in mijn pen. Chris Kooi (tegenwoordig redacteur bij De Bezige Bij) kwam met het idee, naar aanleiding van het internationale succes van Pride and prejudice and zombies. Ik was vanaf het begin de beoogde schrijver, maar op de een of andere manier is het daarna nooit van de grond gekomen. Later, toen mijn boeken bij Luitingh-Sijthoff werden uitgegeven, vroeg mijn redacteur om het idee weer uit de kast te halen en dat heb ik toen gedaan.

Hoe ging het in zijn werk, had je een verhaallijn met zombies waarin je Max Havelaar in probeerde te samensmelten, of was het juist andersom?

Het was voor mij altijd duidelijk dat dé Max Havelaar de Max Havelaar moest blijven. Ik hoop dat lezers dat ook merken als ze mijn bewerking lezen. De verhaallijn uit de klassieker is bij elke keuze leidend geweest. Dat is de enige manier waarop bijvoorbeeld middelbare scholieren deze zombie-versie kunnen lezen en het tóch op hun leeslijst mogen zetten. Dat wil trouwens niet zeggen dat de zombies alleen maar decoratief zijn. Ik heb een manier gevonden om ze belangrijk te maken voor het plot – en een wezenlijk onderdeel van de wereld – zonder het oorspronkelijke verhaal geweld aan te doen. Althans, dat hoop ik.

Je schrijft dat je in het boek beelden oproept die choquerend, of spraakmakend zijn, maar vanuit een goede bedoeling – precies zoals Multatuli dat deed. Kun je daar iets meer over vertellen?

Jazeker. Daar hoort ook een citaat bij, dat het motto van de bewerking is geworden. Multatuli schrijft in het origineel ondermeer: ‘Als u niet geraakt wordt door afschuw van de vondst van een lijk, dan is er in mijn verhaal nog plaats voor een slachtoffer dat stuiptrekt en gilt.’ Het citaat is onderdeel van een passage waarin hij de lezer uitlegt wat hij wil bereiken met zijn boek. Hij wilde de lezer wakker schudden en daar gebruikte hij choquerende of spraakmakend middelen voor. Zo stak hij de draak met de Gouverneur Generaal, hij schreef over bloed en kannibalisme en ten slotte richtte hij zich zelfs direct tot de koning. In zijn tijd moet dat een spektakel geweest zijn. Maar zijn boodschap stond steeds centraal: dat er meer dan dertig miljoen Indiërs zijn mishandeld en uitgezogen voor de Nederlandse welvaart.

Tegenwoordig zijn de stijlmiddelen van Multatuli niet meer toereikend. In die zin VROEG het boek om deze bewerking met zombies, om zo het spraakmakende element weer terug te krijgen en opnieuw de boodschap te ondersteunen.

Marco Lap, bekend van o.a. veel boekomslagen van Luitingh, heeft speciale illustraties gemaakt bij dit boek. Hoe was het met hem samen te werken?

Ik ken Marco al jaren. Hij is heel gemakkelijk in de omgang en het was dus als vanouds. Tegenwoordig doet hij veel cartoons en reclamewerk, maar ik zie hem echt als een kunstenaar. Ik ben dan ook heel trots dat hij de oude foto’s heeft bewerkt tot zombieversies. Het is echt een meerwaarde voor het boek gebleken. Veel mensen reageren op de foto’s voor ze het boek hebben gelezen.

lindeboom-martijnJe bent een ontzettend veelzijdig schrijver, qua doelgroep van je verhalen en vorm (roman, kort verhaal, poëzie). Kies je per verhaal uit welke vorm het het beste verteld kan worden of is dat iets dat tijdens het schrijven pas echt duidelijk wordt?

Een onderwerp benader ik altijd van twee kanten: ten eerste houd ik nauwkeurig bij wat me inspireert – welke mensen en onderwerpen. Ik dompel me er het liefst helemaal in onder en verzamel er beelden en concepten bij. Beeld is heel belangrijk voor me, daarom werk ik graag samen met vormgevers en illustratoren. Ten tweede werk ik altijd in opdracht. Dat is de enige manier om zakelijk verder te komen in deze wereld. Vaak heeft een opdrachtgever al een vorm of een doelgroep in gedachten en daar richt ik me op.

De heksenreeks met Iris Compiet is hiervan een goed voorbeeld. We kwamen bij uitgever Jacques Post met een fullcolour prentenboek over heksen met tekst op rijm. Uiteindelijk maakten Iris en ik geïllustreerde romans voor tieners en volwassenen. Ik ben blij dat we Jacques gevolgd hebben, anders hadden we er nooit twee Hebban-awards mee gewonnen.

Kun je ons al iets vertellen over een volgend project, kunnen we bijvoorbeeld ooit nog iets van The Grim Collective verwachten?

Jazeker. Momenteel werk ik aan een kort verhaal, dat vast een kijkje geeft in de gebeurtenissen in deel drie van de heksenreeks. Het heeft de titel Heksenjacht, en verschijnt – als alles meezit – in december van dit jaar, als Splinter bij uitgeverij Quasis. Wat er volgend jaar gaat gebeuren, weet ik nog niet precies. Dat hangt ook samen met het succes van Max Havelaar met Zombies.



Reacties op: Interview met Martijn Lindeboom en Martijn Adelmund

Jouw mening: