Harten Sara – Thomas Olde Heuvelt

0
19

Omslag Harten Sara

Een knooppunt in het web van verbeeldingsliteratuur en populaire cultuur is Harten Sara van Thomas Olde Heuvelt. Deze verbeeldingrijke roman hangt in grote mate samen met vele andere teksten, die op hun beurt weer echoën in dit verhaal.

Harten Sara gaat over de relatie tussen Sara, een meisje met Asperger, en Sem, een beroemd illusionist die niet meer in magie gelooft, al zou hij niets liever doen. Sem is smoorverliefd op Sara en is tevens de geestesvader van Beesje, een imaginair beestje op wie Sara verliefd wordt. Zij heeft er moeite mee om werkelijkheid en fantasie te scheiden. Hij wil fantasie en illusie graag als de werkelijkheid zien. Zijn liefde voor haar en haar liefde voor Beesje leidt tot een zeer levendige relatie waarin de vreemdste dingen gebeuren. Wanneer Sem vindt dat Sara’s liefde voor Beesje te groot wordt, besluit hij Beesje in te vriezen zodat Sara volwassen kan worden. Dat laat Sara niet zomaar over zich heenkomen en wanneer ze ontdekt wat De Grootste Illusie die de Wereld Ooit Heeft Gekend inhoudt, komt hun relatie in een neerwaardse spiraal terecht. De grens tussen haat en liefde wordt even vaag als de grens tussen fantasie en realiteit.

Een tweede hoofdlijn, die men kan spiegelen aan de hoofdtekst, slingert door het verhaal en wordt vanuit Sems peetvader Sjors verteld. Hij kijkt terug op zijn jeugd en ziet verbazingwekkend veel gelijkenissen tussen zijn jeugd en de hedendaagse gebeurtenissen in de relatie tussen Sara en Sem.

Plaatsing
Het verhaal heeft absurde, grappige, ontroerende en aangrijpende elementen. De thematiek van het verhaal bestaat uit haat en liefde, maar als een echte post-modernistische roman zoekt het ook de grenzen op tussen fictie en werkelijkheid, en hoge(re) en lage(re) cultuur op. Hoewel het boek in de verbeeldsliteratuur te plaatsen valt (het heeft zeker de kenmerken van een horrorroman), zou de roman ook niet in de canon van de literatuur misstaan. Het boek draagt diepzinnige filosofieën uit met een zeer volwassen stijl, maar met het kinderlijke perspectief van Sara waardoor het soms moeilijke taalgebruik voor iedereen alsnog toegankelijk wordt. Terwijl haar onbetrouwbaarheid als verteller het lastig maakt om werkelijkheid en fictie te onderscheiden. Ook wordt het verhaal door Thomas Olde Heuvelt voor een groot deel autobiografisch genoemd.

Dit intertekstueel kunstwerk kent naast autobiografische invloeden ook onmiskenbare invloeden van andere literatuur en populaire cultuur, zoals eerder gezegd. Wie Steven Halls Gehaaid (originele titel:The Raw Shark Texts) heeft gelezen, zal al snel stuiten op vele gelijkenissen. Beide verhalen verwijzen vaak naar andere teksten, spelen met de typografie bij wijze van experiment, mengen realiteit met fantasie en zijn in te delen onder hoogstaande, magisch-realistische literatuur. Een kleine greep uit teksten, schrijvers en populaire cultuur die terug te vinden zijn in Harten SaraPeter Pan, Harry Mulisch, Lord of the RingsGremlins, Kafka, Socrates, Alice in Wonderland, Fools Garden, Bubble Shooter, Caro Emerald, Michael Jackson en zelfs Justin Bieber. En dat is nog maar een kleine greep uit het assortiment van verwijzingen. Een brij van bekende begrippen gemixt met persoonlijke ervaringen van Thomas Olde Heuvelt heeft geleid tot een zeer vermakelijk verhaal.

Personages en plot
De personages die in Harten Sara voorkomen zijn goed uitgewerkt, maar soms meer verteld dan dat ze worden laten zien. Het verwijt aan Beesjes adres (hij kan maar één gevoel tegelijkertijd hebben) lijkt soms ook van toepassing op de hoofdpersonages, al beweren ze zelf van niet door het verwijt te suggereren. Er valt wel met ze mee te leven, maar de zieke geesten van zowel Sem als Sara wekken weinig sympathie en soms zelfs afschuw op. Maar tegelijkertijd wekken ze ook een zekere mate van interesse op. Een lezer de neiging om deze personages tot op de bodem te doorgronden, wat regelmatig niet erg eenvoudig blijkt. Mede dankzij de grote ontwikkelingen die de karakters doormaken; de poging tot volwassen worden van Sara en het herwinnen van geloof in magie voor Sem. Hierdoor blijft het verhaal levendig en op het moment dat het in begint te zakken, gebeuren er opnieuw absurde zaken die de wil om door te lezen weer volledig op doet vlammen.
De plot is intrigerend voor iedereen die net als Sara in magie gelooft of er net als Sem in wil geloven. Ook de spiegeltekst die in het verhaal voorkomt is erg goed en geeft een inkijk in een vergelijkbare wereld door de ogen van een betrouwbaardere verteller. De voorspelbaarheid van deze spiegeltekst, die wordt verteld door Sems peetvader Sjors, komt het verhaal niet altijd ten goede, maar dient wel voor welkome uitleg en invulling van hiaten.

Conclusie
Harten Sara is een zeer vermakelijk en goed geschreven boek dat lezers graag willen doorgronden. De verwijzingen naar vele populaire verschijnselen geven het verhaal veel herkenbare elementen. Al met al betreft het een verhaal dat uitnodigt tot lezen, vlot doorleest en een brug slaat tussen verbeeldingsliteratuur en de literaire canon.




Harten Sara

Thomas Olde Heuvelt | Luitingh-Sijthoff | 2011

Sara is 19 jaar en uitvoerend dromer, kunstschilder-in-wording, banketbakster, levend standbeeld, ex-exaministe (geslaagd), aspirant filosofe, amateurhelderziende, enthousiast-passief vegetariër, lid van het Wereld Natuur Fonds en de universiteitsbibliotheek, en abonnee van een obscuur maandelijks blaadje dat Tand om tand, het Beloofde Land heet en waarvan ze eigenlijk niet weet hoe ze aan het lidmaatschap is gekomen. Ze heeft een lichte vorm van Asperger, en kan moeilijk onderscheid maken tussen de pijnlijke realiteit van haar leven en haar wonderbaarlijke fantasiewereld.

Sem is een aanstormend illusionist, aangesloten bij een theater dat tussen de souterrains en werfkelders van de stad ligt. Vanaf het moment dat hij Sara ontmoet, is Sem verliefd. Maar Sara is verliefd op Beesje, het mentale wezentje dat in Sem zit. Beesje kan zelfs het meest koude hart doen smelten. Beeld je iets in tussen Gollem uit Lord of the Rings en Gizmo uit Gremlins, en je zit warm.

Het begint als iets schattigs, maar gaat al snel als een rode draad door de relatie lopen. Als Sem vindt dat Sara teveel aan Beesje hangt, besluit hij Beesje in een tupperwarebakje in te vriezen, zodat Sara volwassen kan worden. Maar Sara laat zich haar grote liefde niet zomaar afpakken. En Sem blijkt een duister geheim met zich mee te dragen dat hun levens compleet op zijn kop zal zetten…

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here