De Poorten van Anubis – Tim Powers

0
40

Omslag De Poorten van Anubis

Het is alweer dertig jaar geleden dat Tim Powers’ tijdreis-roman De Poorten van Anubis voor het eerst werd gepubliceerd. Na de eerste Nederlandse druk in 1992 lag het jarenlang niet meer in de schappen, maar nu duikt het ineens weer op als heruitgave. Het lijkt wel alsof het boek zelf door de tijd is gesprongen. Bekender onder het grotere publiek is waarschijnlijk een van Powers’ andere boeken: On Stranger Tides, waarop de vierde Pirates of the Caribbean-film is gebaseerd. Als winnaar van o.a. de World Fantasy Award en de Philip K. Dick award kunnen we van dit boek waarschijnlijk ook wel wat verwachten, maar hoe goed heeft het de tand des tijds doorstaan?

Vast in het verleden
Terug in de tijd reizen… welke geschiedkundige droomt daar nou niet van? Professor Brendan Doyle laat in ieder geval de kans niet schieten om met de excentrieke rijkaard J. Cochran Darrow terug te gaan naar 1810 om een lezing bij te wonen van Samuel Coleridge. Helaas mist hij de terugreis en komt hij vast te zitten in het kleurrijke verleden van Londen dat onvelig gemaakt wordt door Egyptische tovenaars, een weerwolf die voortdurend van gastheer moet wisselen en een sinistere clown met duistere magische krachten. Ondanks deze gevaren probeert hij zich zo goed mogelijk aan te passen aan het leven in de negentiende eeuw, wetende dat er voor hem geen weg meer terug (of eigenlijk vooruit) is. Maar dan ontdekt hij dat hij niet de enige is die is achtergebleven en dat er meer mensen op zoek zijn naar het geheim van de Poorten van Anubis.

Van het goede net iets te veel
Het verhaal begint even een beetje ingewikkeld, er zijn allerlei personages met vage bedoelingen en plannen, maar al gauw komt het ter zake: Brendan Doyle zit vast in het verleden. Nu is dat voor een liefhebber van de negentiende eeuw nog niet eens zo’n probleem, maar het leven wordt hem aardig zuur gemaakt door een reeks intrigerende personages. Doordat het gevaar van alle kanten komt, is het voortdurend spannend. De occulte dokter Romany pakt hem meteen al meedogenloos aan en dan komt Doyle ook nog in aanraking met de weerwolf Joe Hondekop. Het geweldig neergezette personage Horrabin spant echter de kroon. Als je al niet bang was voor clowns, dan nu zeker wel.

De Poorten van Anubis heeft een ijzersterke setting, intrigerende tegenstanders en een heerlijk taalgebruik dat het verhaal tot leven doet komen.

Het verhaal vertoont wel enige tekenen van ouderdom. In het begin al is het vrij onduidelijk dat het zogenaamde ‘heden’ voor ons inmiddels dertig jaar oud is en de futuristische methode om door de tijd te reizen is allang niet meer vernieuwend. Maar zoals elk goed steampunk-boek heeft het zijn eigen, inherente overtuigingskracht die de ‘fantastische’ elementen aannemelijk maken. Het idee achter de tijdreizen, de Poorten van Anubis, is dan ook wel nog vrij origineel.

Daarna gaat het verhaal echter veel van de tijdreis-clichés af: zichzelf vervullende profetieën, aanwijzingen schrijven voor je toekomstige zelf, een tijdreis in een tijdreis (die eigenlijk een beetje overbodig is) en voorkennis over bepaalde gebeurtenissen. Vooral aan het eind komt dit naar voren, wanneer Doyle zelf het Deus ex machina-achtige van zijn expertise over het verleden inziet. Dit haalt de vaart en spanning er even flink uit, vooral in combinatie met de overbodige reis naar Egypte. Beter had het boek zicht tot de steampunk-setting in Londen beperkt en de vele verhalen wat sneller en bondiger afgewerkt, dan had het einde meer impact gehad.

Wat meteen aan de schrijfstijl opvalt, zijn de bonte metaforen waarmee Powers de gebeurtenissen beschrijft. Heel passend bij het dichters-thema, geeft het de proza een sterk poëtisch tintje. Ook is duidelijk dat Powers zijn plot heeft ingebed in een grondig stukje onderzoek. Het boek is doorspekt met details over de grote dichters van de Romantiek, het negentiende-eeuwse Engeland en belangrijke historische gebeurtenissen. Het is bijna teleurstellend erachter te komen dat de dichter William Ashbless niet werkelijk heeft bestaan, want verder haakt het verhaal zo sterk in op bestaande personages en de mysteries die hen omhullen (Coleridge schijnt bijvoorbeeld werkelijk op onverklaarbare wijze op twee plekken tegelijk te zijn geweest) dat je haast gaat geloven dat het allemaal echt zo is gebeurd.

Conclusie
De Poorten van Anubis heeft een ijzersterke setting, intrigerende tegenstanders en een heerlijk taalgebruik dat het verhaal tot leven doet komen. Zeker tot halverwege is het een meeslepend boek dat perfect in elkaar zit. Helaas gaat het daarna maar door en door, tot het allemaal te ingewikkeld en niet meer zo origineel is. Het was beter geweest als Powers de spanningsboog en climax niet te veel had uitgesmeerd en het verhaal op zijn sterkste punt had afgerond. Toch is dat het enige wat echt op het boek aan te merken valt, waardoor het na dertig jaar nog steeds een aanrader is.

[product_page sku=”9789024562657″]

De Poorten van Anubis Boek omslag De Poorten van Anubis
Tim Powers
9789024562657
Luitingh-Sijthoff

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here