Als ik wakker word ga ik dood – Bart Debbaut

0
107

Omslag Als ik wakker word ga ik dood

In de film The curious case of Benjamin Button is de ongewone levensloop van het hoofdpersonage Benjamin te zien. Geboren als bejaarde zou hij uiteindelijk als zuigeling sterven, omdat hij door een vreemd toeval zijn leven in omgekeerde volgorde moet doorlopen. Maar het kan nog gekker, bewijst hoofdpersoon Frederik in Als ik wakker word ga ik dood van Bart Debbaut…

Eendagsmens
Door een zeer zeldzame aandoening zal leven van de pasgeboren Frederik maar 24 uur duren. Dat betekent dat de jongen binnen een etmaal opgroeit, in de puberteit komt, volwassen wordt, weer aftakelt en sterft. Zijn verdrietige ouders zijn hiervan op de hoogte en hebben al verschillende pakketjes kleren klaargelegd voor de met een noodvaart opgroeiende Frederik. Maar wat doe je met je leven als je maar 24 uur tot je beschikking hebt?

Ongewone novelle
Als ik wakker word ga ik dood heeft een intrigerende start met de geboorte van de jonge Frederik. Door zijn aandoening kan hij al meteen spreken en hij vraagt vriendelijk aan zijn nog van de bevalling nahijgende moeder of het wel gaat. Hij begrijpt alleen niet waarom zijn ouders en de verloskundige zich zo gespannen gedragen in zijn bijzijn. Pas als hij zo’n vier jaar oud is, een uur of wat later, vertellen ze hem hoe hij ervoor staat: waar normale mensen zo’n tachtig jaar de tijd hebben om de wereld te leren kennen, heeft Frederik daar maar 24 uur voor.

Het verhaal wordt vanuit het ik-perspectief van Frederik verteld. Hij komt in de hele novelle behoorlijk wereldwijs over, wat wel past bij iemand die elke achttien minuten een levensjaar ouder wordt. Toch bekruipt je als lezer de vraag waar hij zijn kennis en vaardigheden eigenlijk vandaan haalt, zonder schoolgang of andere lessen, en hij gedraagt zich nooit écht als een zuigeling, kind of puber. Het personage is hierdoor weinig tastbaar en lastig te begrijpen. Vanaf de puberteit belandt hij bovendien in een aantal vreemde situaties, die de afstand tussen Frederik en de lezer nog verder vergroten. Ook de andere personages vertellen elk een schrijnend verhaal, waardoor het boek een naargeestige ondertoon krijgt.

Debbaut laat een zorgvuldige, directe schrijfstijl zien, maar op andere momenten is zijn formulering wat slordiger of gebruikt hij relatief gecompliceerde woorden. Vieze of banale details worden ook niet geschuwd, zoals het moment waarop Frederik zijn eerste puist uitknijpt, met een wat onaangename sfeer tot gevolg. Een extra belemmering voor de Nederlandse lezer kan ook het soms erg Vlaamse taalgebruik zijn, met hier minder bekende woorden als ‘gecrispeerd’ en ‘brousse’.

Conclusie
Als ik wakker word ga ik dood is een ongewone, enigszins experimentele novelle. Ondanks het originele, bijna sci fi-achtige uitgangspunt, mikt het boek echter eerder op een literair publiek dan op liefhebbers van het fantasygenre. Het is daarbij niet altijd even gemakkelijk om je als lezer in te leven, zeker na een aantal onsympathieke keuzes die Frederik maakt. Het soms wat lastige (Vlaamse) taalgebruik vormt daarbij nog een extra belemmering.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here